Καλωσήλθες στη Νερούπολη!

To Νερό στην πόλη

Γνωρίζουμε τις … λεκάνες της φύσης

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Σε αυτή τη δραστηριότητα μαθαίνουμε τι είναι η λεκάνη απορροής, πώς αυτή σχετίζεται με τη ζωή μας και γιατί τη μελετούν οι ειδικοί.

60 λεπτά

ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Μάθεις να αναγνωρίζεις τη λεκάνη απορροής παρατηρώντας το περιβάλλον γύρω σου.
  • Διερευνήσεις τους τρόπους με τους οποίους κινείται το νερό σε μια λεκάνη απορροής.
  • Ενημερωθείς για το υδατικό ισοζύγιο μιας περιοχής.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

χαρτί του μέτρου ή περιτυλίγματος ή μια εφημερίδα, ένα μεγάλο ταψί, ένα δοχείο με σπρέι (ψεκαστήρι), μαρκαδόρους

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Εντοπίζω τη λεκάνη γύρω μου!

Όταν στέκεσαι πάνω στο έδαφος, σε οποιοδήποτε μέρος της Γης κι αν είσαι, βρίσκεσαι πάντα μέσα σε μια «»! Για να εντοπίσεις μέχρι που εκτείνεται, αρκεί να κοιτάξεις ψηλά την κορυφογραμμή του πιο κοντινού υψώματος ή βουνού. Βρίσκεσαι “μέσα” στη λεκάνη της πλευράς που αντικρίζεις, ενώ η πίσω πλευρά του βουνού ανήκει στη διπλανή λεκάνη.

Για να καταλάβεις πως λειτουργεί μια λεκάνη απορροής παρατήρησε τη σκεπή της εικόνας. Αφού πέσει στη σκεπή, πόσες κατευθύνσεις μπορεί να ακολουθήσει το νερό της βροχής μέσω των ;

basin-question.fw

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Τι είναι η λεκάνη απορροής;

lekani-aporois.fwΛεκάνη απορροής (ή αποστράγγισης) είναι μία περιοχή που περιβάλλεται από υψώματα και στην οποία όλα τα επιφανειακά νερά ρέουν προς ένα σημείο (ποτάμι, λίμνη ή τελικά τη θάλασσα), εξαιτίας της κατηφορικής κλίσης και της βαρύτητας.  Όπως φαίνεται και από το σχήμα, στην ουσία, κάθε ποτάμι περιτριγυρίζεται από μια λεκάνη απορροής: όσο μεγαλύτερη έκταση έχει η λεκάνη, τόσο πιο πολλά νερά εμπλουτίζουν τον ποταμό (εισροές).

drasthriotita2Στο διπλανό σχήμα φαίνεται πώς ο υδροκρίτης (κόκκινη γραμμή) χωρίζει μια εσωτερική λεκάνη απορροής (κόκκινα βέλη) από τις εξωτερικές λεκάνες (κίτρινα βέλη).

 

 Γιατί οι επιστήμονες μελετούν τη λεκάνη απορροής (ή αποστράγγισης) γύρω από μια πόλη; Αναφέρουμε μερικούς σημαντικούς λόγους:

  • Καταρχάς, παρατηρούν την κατεύθυνση του νερού και εξετάζουν αν αυτό μπορεί να συγκεντρωθεί π.χ. με ένα φράγμα, πριν διαφύγει στη θάλασσα.
  • Ανάλογα με την κατεύθυνση του νερού, εντοπίζουν τα σημεία που πιθανά να είναι πλούσια σε υπόγεια νερά, και άρα, κατάλληλα για γεωτρήσεις.
  • Εντοπίζουν τις διαδρομές της ρύπανσης των νερών, δηλαδή, πώς οι ρύποι από οποιαδήποτε σημείο της λεκάνης μεταφέρονται προς το σημείο συγκέντρωσης των νερών.
  • Υπολογίζουν πόσο νερό δέχεται η λεκάνη απορροής (εισροές) και αν αυτό επαρκεί για τις ανάγκες των κατοίκων που ζουν σε αυτή.
  • Γνωρίζοντας την κατεύθυνση του νερού, μπορούν να σχεδιάσουν τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα στους οικισμούς μέσα στην λεκάνη.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Να συζητήσετε στις ομάδες σας τα παρακάτω.

  • Στην περιοχή που ζεις το νερό που χρειάζεται για να καλύψει της ανάγκες ύδρευσης και  προέρχεται από την λεκάνη απορροής σας;
  • Μήπως το νερό στην περιοχή σου μεταφέρεται από άλλη λεκάνη απορροής, κι αν ναι από πόσο μακριά έρχεται; 
  •  Οι λεκάνες απορροής δεν έχουν εθνικά σύνορα. Γνωρίζεις αν η λεκάνη απορροής της περιοχής σου ανήκει αποκλειστικά στην Ελλάδα ή είναι μοιρασμένη και σε άλλες χώρες;
  • Ποιος θα μπορούσε να σου δώσει απαντήσεις στα παραπάνω;

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Φτιάχνουμε το μοντέλο της λεκάνης απορροής

lekani-aporois-drastiriotita.fw

  1. Χρησιμοποίησε φύλλα εφημερίδας, ή χοντρό χαρτί περιτυλίγματος με μέγεθος περίπου 1μ. Χ 1μ. Τσαλάκωσέ το αφήνοντας κάποιες “κοιλότητες”  αλλά και “κορυφές”.
  2. Άπλωσε το τσαλακωμένο χαρτί μέσα στο ταψί ώστε να σχηματίζονται από τις τσακίσεις κάποιες “κορυφές”.
  3. Ψέκασε ελαφρά με νερό, κυρίως τις “κορυφές”. Τι παρατηρείς; Συνέχισε να ψεκάζεις και παρατήρησε εάν το νερό συγκεντρώνεται σε κάποιο σημείο.

Όταν ολοκληρώσετε το πείραμα συζητείστε στις ομάδες σας τα εξής:

  • Τι αναπαριστά το νερό από το σπρέι;
  • Τι αναπαριστούν οι κορυφές στο χαρτί;
  • Τι αναπαριστούν οι κοίλες επιφάνειες;
  • Τι αναπαριστά το νερό που κυλά στο χαρτί;
  • Τι αναπαριστά το νερό που διαπερνά το χαρτί;
  • Τι αναπαριστά το νερό που συγκεντρώνεται σε ένα σημείο;
  • Τι αναπαριστά το μοντέλο, συνολικά;

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Τι αναπαριστά το καθένα από τα παρακάτω στοιχεία του μοντέλου που έφτιαξες; Σύρε τους αριθμούς στη σωστή θέση και κάνε την αντιστοίχιση για να το βρεις!

  • το νερό από το σπρέι 1
  • οι κορυφές στο τσαλακωμένο χαρτί 2
  • οι κοίλες επιφάνειες στο χαρτί 3
  • το νερό που κυλά στο χαρτί 4
  • το νερό που ποτίζει και διαπερνά το χαρτί 5
  • το νερό που συγκεντρώνεται σε ένα σημείο 6
  • το ταψί με το χαρτί 7
  • 1 1 ... βροχή (κατακρημνίσεις)
  • 2 2 ... υδροκρίτης
  • 3 3 ... κοιλάδες
  • 4 4 ... επιφανειακή απορροή (ποτάμια)
  • 5 5 ... υπόγειο νερό
  • 6 6 ... λίμνη ή θάλασσα
  • 7 7 ... λεκάνη απορροής

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Το υδατικό ισοζύγιο σε μια λεκάνη απορροής

Σε μια , το νερό εισέρχεται κυρίως από τις βροχές και τα χιόνια (εισροές). Κάποιο από αυτό το νερό μπορεί να συγκρατείται εντός της λεκάνης π.χ. σε μια λίμνη, σε έναν υγρότοπο ή σε υπόγεια νερά (αποθέματα) ενώ το υπόλοιπο “διαφεύγει” μέσω της εξάτμισης, της και της απορροής των ποταμών (εκροές).

Αν το φανταστούμε σαν μια ζυγαριά, οι εισροές είναι σε ισορροπία με τις εκροές και τα αποθέματα μαζί.

lekani-aporois-isozygio-ydatiko.fw 

ΕΙΣΡΟΕΣ = ΕΚΡΟΕΣ + ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ

Το μελετάει ακριβώς αυτό, δηλαδή:

  • Εισροές: Πόσο νερό εισρέει στη λεκάνη κάθε χρόνο, και σε τι μορφή (π.χ. βροχή, χιόνι, χαλάζι).
  • Εκροές: Πόσο νερό εκρέει κάθε χρόνο από τη λεκάνη (κυρίως από τα ποτάμια που κυλούν εκτός της λεκάνης).
  • Αποθέματα: Πόσο είναι το διαθέσιμο νερό μέσα στη λεκάνη (βρίσκεται κυρίως στα υπόγεια νερά, τα φράγματα και τις λίμνες).

Όπως μπορείς να υποθέσεις σε χρονιές ανομβρίας οι εισροές (άρα και τα αποθέματα) μειώνονται. Επίσης , όταν συμβαίνουν έντονες πλημμύρες, μπορεί η εισροή νερού να είναι μεγάλη, αλλά το περισσότερο από αυτό εκρέει από την λεκάνη προς τη θάλασσα, δίχως να προλάβει να απορροφηθεί από το έδαφος και να εμπλουτίσει τα υπόγεια νερά.

Για τη διαχείριση του νερού σε μια πόλη οι ειδικοί πρέπει να υπολογίζουν, σε βάθος χρόνου, τις εισροές και τις εκροές στη λεκάνη απορροής, κι αν τα αποθέματα αρκούν για να καλυφθούν οι ανάγκες σε νερό για όλον τον πληθυσμό.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Να αντιστοιχίσεις τις παρακάτω φράσεις σε «εισροές» και «εκροές» νερού στο ισοζύγιο μιας πόλης.

Το χιόνι που λιώνει.

Το χιόνι που λιώνει είναι νερό που εισρέει στη λεκάνη!

Η βροχή που πέφτει.

Η είσοδος ενός ποταμού σε μια κοιλάδα (ανάντη).

Το ποτάμι φέρνει νερό στη λεκάνη, άρα πρόκειται για εισροή.

Η διαπνοή (απο τα στόματα) των φυτών.

Κατά τη διαπνοή τα φυτά απορροφούν νερό με τις ρίζες τους, το οδηγούν στα φύλλα τους και από εκεί το νερό εξατμίζεται στην ατμόσφαιρα. Επειδή με αυτόν τον τρόπο μειώνεται το νερό του εδάφους, πρόκειται για εκροή!

Η εξάτμιση από την επιφάνεια μιας λίμνης.

Εφόσον με την εξάτμιση μειώνεται το νερό της λίμνης, πρόκειται για εκροή.

Το Δέλτα ενός ποταμού.

Κάθε ρυάκι, ή χείμαρρος, ή ποτάμι που καταλήγει στη θάλασσα αποτελεί εκροή.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Έχεις ακούσει την φράση «O επόμενος πόλεμος θα γίνει για το νερό»;
Πώς σχετίζεται η φράση αυτή με την λεκάνη απορροής;

Γράψε μας την άποψή σου σε μια σύντομη παράγραφο (έως 100 λέξεις).

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε…

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Δες εδώ τη μέση ετήσια βροχόπτωση σε χιλιοστά (mm)
Ή επισκέψου την ιστοσελίδα της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ).

Τι άλλο μπορείς να κάνεις;

Φτιάξε ένα βροχόμετρο για να μετρήσεις το ύψος της βροχής.
Δες εδώ τις σύντομες οδηγίες που μοιράστηκε στο διαδίκτυο το 5º Δημ. Σχολείο Πύργου.

 Τσαλαβούτα κι εδώ!

Αν θες να διερευνήσεις από πού έρχεται το νερό στην πόλη σου πήγαινε Ακολουθούμε το νερό.

Αν θες να θυμηθείς τον υδρολογικό κύκλο με ένα πείραμα πήγαινε Ο κύκλος του νερού … στο πιάτο!.

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Το νερό στην πόλη

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Σε αυτή τη δραστηριότητα μαθαίνουμε πώς λειτουργεί ο κύκλος του νερού σε μια πόλη και τι σημαίνει «σωστή» διαχείριση αυτού.

45 λεπτά

ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Διαπιστώσεις με ποιους τρόπους οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν τον υδρολογικό κύκλο.
  • Ανακαλύψεις πώς λειτουργεί ο υδρολογικός κύκλος σε μια πόλη.
  • Ενημερωθείς για τις αρχές της ορθής (ή ολοκληρωμένης) διαχείρισης του νερού στην πόλη.
  • Παρακινηθείς ώστε να καταναλώνεις υπεύθυνα το νερό.

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Τρία δίκτυα για το νερό στην πόλη

Σε μια πόλη ο υδρολογικός κύκλος λειτουργεί διαφορετικά απ’ ότι σε ένα μη  δομημένο περιβάλλον. Για παράδειγμα, η άσφαλτος και οι ταράτσες λειτουργούν ως αδιαπέραστες στο νερό επιφάνειες, το δίκτυο ύδρευσης δημιουργεί εισροές, ενώ τα δίκτυα αποχέτευσης και ομβρίων δημιουργούν εκροές.

Για να μελετήσουμε τον κύκλο του νερού στην πόλη, θα πρέπει πρώτα-πρώτα να μετρήσουμε τη βροχόπτωση στη γύρω από την πόλη (ή τη λεκάνη απορροής από την οποία η πόλη προμηθεύεται το νερό της). Καθώς πέφτει στη λεκάνη η βροχή είτε απορροφάται από το έδαφος, είτε  ρέει προς τα ποτάμια και τις λίμνες, με τελική κατάληξη τη θάλασσα.

Για να αξιοποιήσουμε το νερό αυτό, θα πρέπει να το συγκρατήσουμε πριν διαφύγει στη θάλασσα, για παράδειγμα χτίζοντας αναβαθμίδες (πεζούλες) στις πλαγιές των λόφων ώστε να προλάβει να απορροφηθεί προς τα υπόγεια νερά ή με ένα φράγμα που θα συγκεντρώνει το νερό σε έναν . Αφού συλλέξουμε το νερό, το επεξεργαζόμαστε για να γίνει πόσιμο, το αποθηκεύουμε σε δεξαμενές, και το διανέμουμε στην πόλη μέσα από ένα υπόγειο δίκτυο σωληνώσεων (δίκτυο ύδρευσης). Έτσι φτάνει στα σπίτια μας, σε γραφεία, βιοτεχνίες, καταστήματα και πάρκα.

Μετά τη χρήση του, το βρόμικο νερό, με τη μορφή λυμάτων πλέον, διοχετεύεται στο δίκτυο αποχέτευσης που φτάνει στη μονάδα βιολογικού καθαρισμού. Εκεί υποβάλλονται σε επεξεργασία και το νερό που προκύπτει (ανακτημένο νερό) συνήθως απορρίπτεται στη θάλασσα ή σε ποτάμια. Στο πνεύμα της καλής διαχείρισης, ήδη αρκετές πόλεις στη χώρα μας αξιοποιούν το νερό αυτό π.χ. για πότισμα του αστικού πράσινου. Βέβαια υπάρχουν χώρες που δεν αφήνουν ούτε σταγόνα του ανακτημένου νερού να χαθεί: το αξιοποιούν πλήρως στη γεωργία και αποτελούν “καλά παραδείγματα” διαχείρισης.

Στην πόλη, τα βρόχινα νερά που δεν απορροφούνται από το έδαφος ή δεν καταλήγουν σε κάποιον αποδέκτη (π.χ. ρέμα ή λίμνη) διοχετεύονται στο δίκτυο ομβρίων. Το δίκτυο αυτό αποτελείται από ανοιχτά κανάλια, επιφανειακούς και υπόγειους αγωγούς που καταλήγουν είτε σε κάποιο ποτάμι είτε, στη θάλασσα, αν πρόκειται για παραθαλάσσια πόλη. Είναι σημαντικό το δίκτυο των ομβρίων να έχει σχεδιαστεί και να συντηρείται σωστά, ώστε να μη πλημμυρίζει η πόλη ακόμη και με δυνατές βροχές.

Το φυσικό περιβάλλον μέσα και γύρω απο μια πόλη παίζει καθοριστικό ρόλο στον αστικό κύκλο του νερού. Για παράδειγμα τα ρέματα, οι υγρότοποι, τα αστικά δάση κ.ά. προσφέρουν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους, είτε επειδή καθαρίζουν τα νερά, είτε επειδή συγκρατούν το βρόχινο νερό, είτε επειδή μειώνουν την πιθανότητα πλημμύρων, κ.ό.κ.

Σύμφωνα με τα παραπάνω,  σε κάθε πόλη συναντάμε τουλάχιστον τρία διαφορετικά δίκτυα για το νερό: το δίκτυο ύδρευσης, το δίκτυο αποχέτευσης και το δίκτυο ομβρίων. Αυτό σημαίνει πολλά χιλιόμετρα σωληνώσεων και αγωγών!

ΕΡΩΤΗΣΗ

Συζητείστε στην τάξη πώς θα πρέπει να είναι ένα καλά σχεδιασμένο και συντηρημένο δίκτυο ομβρίων σε μια πόλη; 

Ποιοι έχουν την ευθύνη για το σχεδιασμό και ποιοι για τη συντήρησή του;

Οι κάτοικοι της πόλης τι ρόλο μπορούν να παίξουν;

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Για καθεμιά απο τις παρακάτω φωτογραφίες βρες αν πρόκειται για Δίκτυο Ύδρευσης, Αποχέτευσης ή Ομβρίων.

Εικόνα 1

Εικόνα 2

city_rain01

Εικόνα 3

city_wastewater_01

Εικόνα 4

city_watersystem01

Εικόνα 5

city_rain02_Jim.henderson _wiki_CC

Εικόνα 6

city_watersystem_03_CC_DEYA_Syrou

Εικόνα 7

city_wastewater03

Εικόνα 8

city_rain03_greywateraction.org

Εικόνα 9

city_wastewater02_CC_Metropolitan_Wastewater_Department_San_diago

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Εντόπισε στην εικόνα τις παρακάτω λέξεις κλειδιά σχετικές με τον κύκλο του νερού στην πόλη (εδώ αναπαριστάται η περιοχή γύρω απο την Αλεξανδρούπολη):

 city quiz-hotspot
1
2
3
4
5
6
7
  • 1 1 κατακρήμνιση
  • 2 2 μονάδα επεξεργασίας νερού (ΜΕΝ)
  • 3 3 μονάδα επεξεργασίας λυμάτων
  • 4 4 ταμιευτήρας
  • 5 5 επιφανειακή απορροή
  • 6 6 ανακτημένο νερό (επεξεργασμένα λύματα)
  • 7 7 αδιαπέραστη επιφάνεια

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Τι σημαίνει σωστή διαχείριση νερού σε μια πόλη;

Η σωστή (ή αλλιώς «ολοκληρωμένη») διαχείριση του νερού στην πόλη επιδιώκει, από τη μια πλευρά, να εκτιμήσει τα αποθέματα νερού σε σχέση με τις ανάγκες της, και, από την άλλη, να μειώσει τις συνέπειες που έχει η αστικοποίηση στον υδρολογικό κύκλο. Οι επιστήμονες, ειδικά το προσωπικό της , μελετούν το νερό μέσα από έναν «εσωτερικό» αστικό κύκλο και δίνουν έμφαση στην επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση.

Έτσι, σε μια πόλη, σωστή διαχείριση σημαίνει:

  • Να έχουν όλοι οι κάτοικοι επαρκές, καλής ποιότητας νερό.
  • Να συντηρείται τακτικά το ώστε να μην έχει διαρροές.
  • Να γίνονται τακτικοί έλεγχοι της ποιότητας του πόσιμου νερού.
  • Να παρακολουθούνται τα αποθέματα (ποσότητα) του διαθέσιμου νερού για την πόλη.
  • Να διατηρούνται οι υδάτινοι πόροι της περιοχής (λίμνες, ποτάμια, γεωτρήσεις κ.ά.) σε καλή κατάσταση.
  • Να υπάρχουν σωστά σχεδιασμένοι χώροι αστικού πρασίνου (πάρκα, ρέματα κ.ά.).
  • Να συντηρείται τακτικά το , ώστε να αποφεύγονται οι πλημμύρες.
  • Να συλλέγεται και να χρησιμοποιείται το βρόχινο νερό, όσο το δυνατόν περισσότερο. Έτσι εξοικονομείται το νερό του δικτύου ύδρευσης και μειώνεται ο κίνδυνος πλημμύρας.
  • Να αξιοποιείται το ανακτημένο νερό, όπως και η λάσπη που προκύπτει από τον .
  • Να είναι ενημερωμένοι και ευαισθητοποιημένοι οι κάτοικοι για την εξοικονόμηση και σωστή χρήση του νερού.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Σύμφωνα με όσα διάβασες, ποια από τα παρακάτω είναι παραδείγματα σωστής διαχείρισης του νερού στην πόλη;

ΑΤΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Σε ρόλο υδρολόγου…

Ένας υδρολόγος μελετά, τι άλλο … το νερό, τις κινήσεις του στον υδρολογικό κύκλο, τις και τις σε μια λεκάνη απορροής, τις πλημμύρες κ.ά. Σε ρόλο υδρολόγου μπορείς να υπολογίσεις, χοντρικά, την εισροή που δέχεται η λεκάνη απορροής της περιοχής σου, κάθε φορά που βρέχει, αν γνωρίζεις:

  • το ύψος της βροχής σε χιλιοστά (mm). Μπορείς να μετρήσεις το ύψος βροχής με ένα βροχόμετρο. (Οδηγίες κατασκευής βροχόμετρου εδώ).
  • την επιφάνεια της λεκάνης απορροής της περιοχής σου (βρες την εύκολα με μια εφαρμογή στο διαδίκτυο ή μάθε το από την τοπική ΔΕΥΑ).

Κατ’ εκτίμηση, η εισροή νερού στη λεκάνη, κάθε φορά που βρέχει είναι:
Ύψος βροχής (χιλιοστά) Χ επιφάνεια (τ.μ.) X 1000 =   ……..  (κυβ.μ.)

Γνωρίζοντας ότι μια πισίνα Ολυμπιακών Διαστάσεων (50μ. X 25μ. X 2μ.) γεμίζει με 2.500 κυβ.μ. νερού, με πόσες πισίνες ισοδυναμεί η ποσότητα νερού που υπολόγισες;

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε…

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Πώς θα κατανάλωνες το νερό μέσα σε μία ημέρα αν είχες στη διάθεσή σου 150 λίτρα; Παίξε αυτό το παιχνίδι και μάζεψε τους περισσότερους πόντους (ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Είναι στα αγγλικά & απαιτεί Flash Player).

Τσαλαβούτα κι εδώ!

Αν θες να διερευνήσεις από πού έρχεται το νερό στην πόλη σου πήγαινε εδώ.

Αν θες να μάθεις θυμηθείς τι είναι το «γκρίζο» νερό πήγαινε εδώ.

Αν θες να θυμηθείς τι είναι το «μαύρο» νερό πήγαινε εδώ.

Αν θες να γυρίσεις στη νερούπολη κλέισε (Χ) την κάρτα.

Οι περιπέτειες του νερού μέχρι τη βρύση

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Επισκεπτόμαστε το διυλιστήριο μιας Μονάδας Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ), παρακολουθούμε και καταγράφουμε τις διαδρομές του νερού από τις πηγές του, στη ΜΕΝ, έως ότου φτάσει στα σπίτια μας.

μία σχολική μέρα

Ε - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΚΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Συγκεντρώσεις πληροφορίες σχετικά με την επεξεργασία του νερού για να γίνει πόσιμο.
  • Επισκεφτείς μια Μονάδα Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ).
  • Παρατηρήσεις τμήματα του δικτύου ύδρευσης και θα εντοπίσεις τυχόν προβλήματα.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

χαρτιά, μολύβια, φωτογραφική μηχανή

ΕΡΩΤΗΣΗ

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ απο πού έρχεται το νερό πριν φτάσει στη βρύση στο σπίτι σου;

Πολλές περιοχές καλύπτουν τις ανάγκες τους σε νερό από έναν υδροταμιευτήρα (φράγμα). Για παράδειγμα, η Αλεξανδρούπολη υδρεύεται κυρίως από ένα φράγμα (περιοχή Αισύμης), σε συνδυασμό με κάποιες διάσπαρτες γεωτρήσεις.

Είτε προέρχεται από ένα φράγμα, είτε από λίμνη, είτε από πηγές, είτε από υπόγεια νερά, το νερό αρχικά μεταφέρεται από την πηγή με αγωγούς (δηλαδή σωλήνες με μεγάλη διάμετρο) στις κατά τόπους Μονάδες Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ), όπου υποβάλλεται σε επεξεργασία, ώστε να γίνει πόσιμο. Κατόπιν το επεξεργασμένο νερό μεταφέρεται στις πόλεις και τα χωριά μέσα από το .

 

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Ποια απο τα παρακάτω μπορεί να περιέχει το νερό πριν γίνει η επεξεργασία του στη ΜΕΝ;

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Η επεξεργασία του νερού στη ΜΕΝ

Στη Μονάδα Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ) το νερό καθαρίζεται, ώστε να είναι ασφαλές για κάθε χρήση. Οι διαδικασίες που ακολουθούνται είναι οι εξής:

  1. Προχλωρίωση: Προσθέτουν χλώριο για να εξοντωθούν τα μικρόβια που υπάρχουν.
  2. Κροκίδωση: Προσθέτουν χημικά που βοηθούν τα μικρά στερεά και τις σκόνες να ενωθούν μεταξύ τους, να σχηματίσουν μεγαλύτερα σωματίδια (κροκίδες) που, ως πιο βαριά, μπορούν πιο εύκολα να πέσουν στον πυθμένα.
  3. Μαιανδρική διαδρομή: Το νερό περνά μέσα από διαδρόμους σε σχήμα μαιάνδρου. Με την κίνηση αυτή ανακατεύονται καλύτερα τα χημικά που έχουν προστεθεί πιο πριν.
  4. Καθίζηση: Το νερό φτάνει σε μεγάλες δεξαμενές. Εκεί ηρεμεί και οι κροκίδες κατακάθονται στον πυθμένα.
  5. Φιλτράρισμα: Το νερό περνά μέσα από φίλτρα, που συγκρατούν τα πολύ μικρά και ελαφριά σωματίδια που δεν έγιναν κροκίδες.
  6. Μεταχλωρίωση: Προσθέτουν χλώριο για να καταστραφούν όποια μικρόβια υπάρχουν. Το νερό είναι πλέον καθαρό και υγειινό για να το πιούμε !

Μετά τον καθαρισμό του στη ΜΕΝ το νερό εισέρχεται στο δίκτυο ύδρευσης: Το δίκτυο αυτό είναι ένα δαιδαλώδες σύστημα που περιλαμβάνει μεγάλους αγωγούς, σωληνώσεις, βάνες, αλλά και αντλίες, πιεστικά συστήματα και δεξαμενές (υπόγειες, ή εξωτερικές σε σημεία ψηλά σε έναν οικισμό). Οι σωληνώσεις του δικτύου ύδρευσης φτάνουν μέχρι το “ρολόι” του νερού έξω από το σπίτι μας!

Την ευθύνη για τη λειτουργία της ΜΕΝ, όπως και για τη λειτουργία και συντήρηση του δικτύου ύδρευσης έχει η τοπική .

Ήξερες ότι στην Αττική το μήκος των σωληνώσεων του δικτύου ύδρευσης ξεπερνά τα 9.500 χιλιόμετρα;

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Παρακάτω εικονίζεται ένα διάγραμμα μιας Μονάδας Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ) Τοποθέτησε τους αριθμούς στα σωστά σημεία της εικόνας. (Αν δεν έχεις διαβάσει τα ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ, ρίξε πρώτα μια ματιά!)

 refinery quiz-hotspot
1
2
3
4
5
6
7
  • 1 1 καθίζηση
  • 2 2 φιλτράρισμα
  • 3 3 προς δίκτυο ύδρευσης
  • 4 4 μεταχλωρίωση
  • 5 5 προχλωρίωση
  • 6 6 μαιανδρική διαδρομή
  • 7 7 προσθήκη κροκιδοτικών ουσιών

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Επισκεπτόμαστε μια ΜΕΝ

Πολλές Μονάδες Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ) είναι ανοιχτές για επίσκεψη και κάποιες από αυτές κάνουν ειδικές ξεναγήσεις για μαθητές.

  1. Επικοινώνησε με την ΔΕΥΑ της περιοχής σου και μάθε ποια ΜΕΝ μπορείτε να επισκεφτείτε με την τάξη σου.
  2. Πριν την επίσκεψη, μελέτησε τα ενημερωτικά φυλλάδια και την ιστοσελίδα της ΜΕΝ, ενημερώσου και προετοίμασε τις ερωτήσεις σου, τι παραπάνω θα ήθελες να μάθεις;
  3. Όταν φτάσεις στη ΜΕΝ ενημερώσου για τις διαδικασίες καθαρισμού του νερού και, εάν επιτρέπεται, τράβηξε φωτογραφίες από όλα τα στάδια.
  4. Συμπλήρωσε επι τόπου το Φύλλο Εργασίας.
  5. Μετά την επιστροφή σου, εντόπισε στη γειτονιά σου τμήματα του δικτύου ύδρευσης, π.χ. σωληνώσεις, βρύσες, σιφώνια, ρολόγια νερού, υδραγωγεία, δεξαμενές, κ.ά. Τράβηξε φωτογραφίες και ενημέρωσε τους δασκάλους σου εάν παρατηρήσεις κάποιο πρόβλημα.

ΑΤΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Προβλήματα στο δίκτυο ύδρευσης της γειτονιάς

Διαπίστωσες κάποιο πρόβλημα στο δίκτυο ύδρευσης της περιοχής σου;
Υπήρξε κάτι που να δείχνει κακή συντήρηση ή διαρροή ή σπατάλη ή … ;

Ανέβασε εδώ μια φωτογραφία  ενός προβλήματος που διαπίστωσες με μία λεζάντα π.χ. «Σκουριασμένοι σωλήνες», «Υπάρχει διαρροή!» «Ο μετρητής δουλεύει μια χαρά» «Το καζανάκι τρέχει!» κλπ.

 

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε...

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Τσαλαβούτα και εδώ

Αν θέλεις να διαπιστώσεις περισσότερα για το από προέρχεται το νερό που φτάνει στις ΜΕΝ πήγαινε εδώ.

Αν θέλεις να δεις τους τρόπους συνετής διαχείρισης του νερού στην πόλη πήγαινε Το νερό στην πόλη.

Αν θες να γυρίσεις στη Νερούπολη κλέισε (Χ) την κάρτα.

Υπάρχει γκρίζο νερό;

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Ανακαλύπτουμε τι είναι το «γκρίζο» νερό, από πού προέρχεται και πώς μπορούμε να το αξιοποιήσουμε στο σπίτι και στο σχολείο!

45 λεπτά

ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Διαπιστώσεις ότι το νερό που δεν έχει βρομίσει πολύ μπορεί να μας είναι χρήσιμο.
  • Συζητήσεις ποιες μπορεί να είναι οι χρήσεις του ελαφρα χρησιμοποιημένου (γκρίζου) νερού.
  • Ενημερωθείς πώς καθαρίζεται το γκρίζο νερό, ώστε να χρησιμοποιηθεί ξανά.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Αλήθεια, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα σαπουνόνερα μετά το πλύσιμο των χεριών;

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Γνωρίζουμε το γκρίζο νερό!

Τα σαπουνόνερα από την μπανιέρα, το νιπτήρα, αλλά και το πλυντήριο ρούχων τα ονομάζουμε «γκρίζο» ή ημι-ακάθαρτο νερό: Αυτό είναι το νερό που δεν έχει βρομίσει πολύ και μπορεί, σχετικά εύκολα, να καθαριστεί και να ξαναχρησιμοποιηθεί, όχι βέβαια για να το πιούμε ή να μαγειρέψουμε, αλλά για άλλες δευτερεύουσες χρήσεις.

Τα απόνερα από το νεροχύτη της κουζίνας και το πλυντήριο πιάτων είναι κι αυτά γκρίζο νερό. Όμως, επειδή περιέχουν υπολείμματα τροφίμων, λίπη και λάδια, η επεξεργασία τους είναι πιο σύνθετη, άρα και πιο ακριβή, από εκείνη που απαιτούν τα απλά σαπουνόνερα. Για να κρατηθεί χαμηλά το κόστος, τα περισσότερα σύγχρονα οικιακά συστήματα “γκρίζου” δεν δέχονται απόνερα της κουζίνας.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Παρατήρησε τις φωτογραφίες. Σύμφωνα με όσα διάβασες στα ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ ποιο είδος νερού θα έβαζες στην κατηγορία "γκρίζο";


Τα μοντέρνα πλυντήρια έχουν αυτόματο σύστημα συλλογής, φιλτραρίσματος και επαναχρησιμοποίησης του νερού.


Το νερό της πισίνας έχει πολύ χλώριο που μπορεί να είναι τοξικό.


Επειδή το νερό του πλυντηρίου πιάτων έχει πολλά λίπη είναι πιο δύσκολο να καθαριστεί.


Τα σαπουνόνερα του νεροχύτη της κουζίνας έχουν πολλά λίπη και είναι πιο δύσκολο να καθαριστούν.


Το νερό της λεκάνης είναι το "μαύρο" νερό και πρέπει να οδηγηθεί στην αποχέτευση.


Το νερό του ντουζ περιέχει κυρίως υπολείμματα από σαμπουάν και αφρόλουτρο ή σαπούνι, που απομακρύνονται σχετικά εύκολα με ένα φίλτρο.


Το νερό από το πλυντήρίο ρούχων έχει κυρίως υπολείμματα απορρυπαντικών, που απομακρύνονται σχετικά εύκολα, με ένα φίλτρο.


Το νερό από τις σχολικές βρύσες έχει ελάχιστες βρομιές και υπολείμματα σαπουνιού και μπορεί να καθαριστέι πολύ εύκολα.

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Πώς καθαρίζεται το γκρίζο νερό;

Η επεξεργασία του γκρίζου γίνεται με ένα αυτόματο κλειστό σύστημα που περιλαμβάνει σωλήνες, πιεστικές ανλίες, φίλτρα και δεξαμενές. Αρχικά τα σαπουνόνερα από το νιπτήρα και τη μπανιέρα οδηγούνται μέσα από σωλήνες σε ένα φίλτρο που συγκρατεί τα μεγάλα σωματίδια. Στη συνέχεια, το νερό οδηγείται σε δεξαμενές, όπου αερίζεται, ξανα-φιλτράρεται και προστίθενται σε αυτό ώστε να μην αναπτυχθούν μικρόβια. Τέλος, το νερό αποθηκεύεται σε μια δεξαμενή. Από εκεί, με μια αντλία οδηγείται στη χρήση για την οποία προορίζεται, ή εάν η δεξαμενή είναι γεμάτη διοχετεύεται στο δίκτυο αποχέτευσης.

Το σύστημα είναι κλειστό και λειτουργεί αυτόματα, ώστε σε κανένα στάδιο να μην μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με το νερό, για λόγους υγιεινής. Εμείς ελέγχουμε το κέντρο λειτουργίας και, απο καιρό σε καιρό, αλλάζουμε τα φίλτρα ανάλογα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.

Πώς χρησιμοποιείται το καθαρισμένο γκρίζο νερό;

Το γκρίζο νερό, αφού καθαριστεί μπορούμε να το επαναχρησιμοποιήσουμε σε χρήσεις όπου το νερό δεν χρειάζεται να είναι πεντακάθαρο, σαν κι’ αυτό που πλενόμαστε ή πίνουμε! Το χρησιμοποιούμε κυρίως στο καζανάκι, για την καθαριότητα της αυλής καθώς και για το πότισμα του κήπου: Ποτίζουμε με αυτό τα δέντρα και τα καλλωπιστικά φυτά, όχι όμως τα κηπευτικά, ώστε να μην έρθει σε απευθείας επαφή με τα φύλλα, που στη συνέχεια θα φάμε. Μάλιστα, θα πρέπει το πότισμα να γίνεται αυτόματα με μπεκάκια στη ρίζα του φυτού (αποφεύγουμε το λάστιχο και τα ανοιχτά αυλάκια ποτίσματος).

Ένα νοικοκυριό που ανακυκλώνει το γκρίζο νερό του, μπορεί να εξοικονομεί μέχρι και το 1/3 του νερού από το δίκτυο ύδρευσης!

ΕΡΩΤΗΣΗ

Συζητείστε στις ομάδες σας τα παρακάτω:

  • Αφού πετυχαίνουμε τόση οικονομία με ένα συστήμα γκρίζου νερού γιατί δεν έχουμε όλοι στα σπίτια μας ένα τέτοιο συστήμα;
  • Γιατί αποφεύγουμε να ποτίζουμε τα κηπευτικά με το επεξεργασμένο γκρίζο νερό;
  • Γιατί όταν ποτίζουμε με επεξεργασμένο γκρίζο προτιμάμε το αυτόματο σύστημα ποτίσματος και αποφεύγουμε το λάστιχο και τα ανοιχτά αυλάκια ποτίσματος; 

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Παρακάτω εικονίζεται ένα σύστημα επεξεργασίας γκρίζου νερού. Τοποθέτησε τους αριθμούς στη σωστή θέση της εικόνας:

 building quiz-hotspot
1
2
3
4
5
6
7
  • 1 1 πρώτο φίλτρο
  • 2 2 προσθήκη απολυμαντικών
  • 3 3 κέντρο ελέγχου
  • 4 4 δεξαμενή αποθήκευσης
  • 5 5 αντλία αερισμού
  • 6 6 προς δικτυο αποχέτευσης
  • 7 7 εδώ προκύπτει το "γκρίζο" νερό

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Υπάρχει «γκρίζο» νερό στο σχολείο σου; Από ποια χρήση παράγεται; Έχεις κάποια ιδέα πώς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί αυτό το νερό; Θα χαρούμε να διαβάσουμε την ιδέα σου και ακόμη περισσότερο αν τη μεταφέρεις στους δασκάλους σου!

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε...

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Τσαλαβούτα και εδώ

Αν θέλεις να δεις που καταλήγουν τα αστικά λύματα πήγαινε εδώ!

Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για τη διαχείριση του νερού στην πόλη πήγαινε εδώ!

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Σύστημα βρόχινου νερού

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

‘Ωρα να γίνουμε «μικροί μηχανικοί» και να μελετήσουμε τα σύγχρονα συστήματα συλλογής του βρόχινου νερού σε ένα κτήριο!

45 λεπτά

Δ - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Ανακαλύψεις τα τμήματα ενός συστήματος συλλογής βρόχινου νερού.
  • Διαπιστώσεις πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις το συλλεγμένο βρόχινο νερό.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Στις ομάδες σας να συζητήσετε τα εξής:

  • Μέχρι πρόσφατα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, ιδίως στα νησιά, το κάθε σπίτι είχε μια () που γέμιζε με το νερό της βροχής.
    Γιατί το έκαναν; Με ποιο τρόπο συγκέντρωναν το νερό της βροχής και πώς το χρησιμοποιούσαν;
  • Σήμερα, στα νησιά μας και όχι μόνο, πολλά νέα κτήρια εφοδιάζονται με συστήματα συλλογής βρόχινου νερού.
    Γιατί το κάνουν; Πώς χρησιμοποιούν το συλλεγμένο νερό;
  • Στις χώρες της βόρειας Ευρώπης πολλά οικοδομήματα όπως στάδια και αεροδρόμια είναι εξοπλισμένα με συστήματα συλλογής βρόχινου νερού.
    Γιατί το κάνουν ενώ δεν έχουν προβλήματα έλλειψης βροχών;

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Πώς να μαζέψω το νερό της βροχής;

Αν ήθελες να μαζέψεις με κάποιο τρόπο το νερό της βροχής, πώς θα το έκανες;
Να κάποιες ιδέες που μας είπαν μαθητές!

Αν θες να μοιραστείς την δική σου ιδέα, θα χαρούμε να τη διαβάσουμε στο «θα μας πεις τη γνώμη σου».

 country quiz-hotspot
1
2
3
4

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Σε ρόλο μηχανικού

Ένα σύστημα συλλογής βρόχινου νερού μπορεί να είναι πολύ απλό (π.χ. βαρέλι κάτω από την υδρορροή) ή πιο σύνθετο. Ιδανικά, το νερό κινείται από το ένα σημείο στο άλλο μόνο με τη βαρύτητα. Για το σχεδιασμό ενός τέτοιου συστήματος χρειάζεται να σκεφτούμε:

  • Ποιο είναι το μέγεθος της επιφάνειας όπου θα πέφτει το νερό της βροχής;
  • Αν θα πρέπει να φιλτράρεται (καθαρίζεται) το νερό και πώς;
  • Σε τι είδους χρήσεις θα χρησιμοποιείται το νερό;
  • Που θα αποθηκεύεται το νερό μέχρι να χρησιμοποιηθεί;

Παρακάτω παρουσιάζονται τα τμήματα ενός συστήματος συλλογής βρόχινου νερού. Σύρε τους αριθμούς στη σωστή θέση:

 country quiz-hotspot
1
2
3
4
5
6
7
8
  • 1 1 επιφάνεια συλλογής
  • 2 2 σήτα (φίλτρο)
  • 3 3 υδρορροή
  • 4 4 φίλτρο άμμου
  • 5 5 αντλία
  • 6 6 δεξαμενή
  • 7 7 σιφώνι υπερχείλισης
  • 8 8 βανα ελέγχου

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Σύστημα συλλογής βρόχινου νερού

Ας δούμε σε τι εξυπηρετεί και πώς λειτουργεί καθένα απο τα στοιχεία ενός συστήματος βρόχινου νερού:

Επιφάνεια συλλογής: Μπορεί να είναι η κεραμοσκεπή, η ταράτσα ή ακόμα και η αυλή μας, αρκεί να την κρατάμε καθαρή.

Σήτα (φίλτρο): Μοιάζει με το σουρωτήρι της κουζίνας, ή τη σήτα για τα έντομα. Μπορεί να είναι μεταλλική ή πλαστική και ρόλος της είναι να απομακρύνει τα μικρά στερεά αντικείμενα που παρασύρει η βροχή, όπως φύλλα, κλαράκια, σκουπιδάκια, κ.ά.

Υδρορροή (ή λούκι): Μπορεί να είναι οριζόντια (ανοιχτός σωλήνας) ή κάθετη (κλειστός σωλήνας) και ο ρόλος είναι της είναι να οδηγεί το νερό από το ένα σημείο στο άλλο.

Φίλτρο με άμμο και πέτρες: Το νερό, περνώντας από εδώ, καθαρίζεται από τα πιο μικρά στερεά σωματίδια που μπορεί να περιέχει, όπως κόκκοι σκόνης και άμμου.

Δεξαμενή: Εδώ αποθηκεύεται το νερό της βροχής. Μπορεί να είναι πλαστική, μεταλλική ή τσιμεντένια. Μπορεί να βρίσκεται σε κάποιο σημείο της αυλής ή στο υπόγειο, ή να είναι θαμμένη κάτω απο τη γη και να φαίνεται μόνο το καπάκι της.

Αντλία: Αν η δεξαμενή είναι υπόγεια θα χρειαστούμε οπωσδήποτε μια ηλεκτρική αντλία ώστε να αντλήσουμε το νερό προς τα πάνω.

Σιφώνι υπερχείλισης. Αυτός ο σωλήνας συνδέει το πάνω μέρος της δεξαμενής με την αυλή (είναι ανοιχτός σε αυτό το άκρο). Ο ρόλος του είναι να “εκτονώνει” το επιπλεόν νερό σε περίπτωση που η δεξαμενή γεμίσει εντελώς.

Βάνα ελέγχου: Με τη βάνα αυτή κατευθύνουμε τη ροή του βρόχινου νερού είτε προς τη δεξαμενή είτε προς το δρόμο.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Στις ομάδες σας, να δώσετε απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα που αφορούν ένα σύστημα συλλογής βρόχινου νερού:

  • Ακόμα και αν η δεξαμενή είναι υπόγεια γιατί δεν τη θάβουμε τελείως, αλλά πάντα φροντίζουμε να έχουμε πρόσβαση στο καπάκι της;
  • Ποια εποχή του χρόνου ανοίγουμε και καθαρίζουμε το φίλτρο άμμου;
  • Είδαμε ότι με τη βάνα ελέγχου επιλέγουμε αν θα κατευθύνουμε το νερό της βροχής προς τη δεξαμενή ή όχι. Πότε είναι ανεπιθύμητο το νερό της βροχής; 

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Τελικά πώς χρησιμοποιούμε το βρόχινο νερό; Με το νερό της βροχής που έχουμε συλλέξει στη δεξαμενή μπορούμε… (επέλεξε τα σωστά για να συμπληρώσεις τη φράση):

Το νερό αυτό είναι κατάλληλο για πότισμα των λουλουδιών και των λαχανικών μας.

Θα πετύχουμε μεγάλη εξοικονόμηση αν χρησιμοποιήσουμε το νερό αυτό στα καζανάκια του σπιτιού/σχολείου.

Το βρόχινο νερό είναι μαλακό (δεν έχει άλατα) και άρα κατάλληλο για πλυσίματα. Μάλιστα, υπάρχουν πλυντήρια που έχουν τεχνολογία για βρόχινο. Όμως, αν δεν το απολυμάνουμε δεν το προτείνουμε για πλύσιμο ρούχων ή πιάτων.

Το νερό αυτό είναι κατάλληλο για πλυσίματα και σφουγγαρίσματα.

Το βρόχινο νερό, για να γίνει πόσιμο χρειάζεται κάποια απολύμανση, γιατί μπορεί να περιέχει μικροοργανισμούς. Η απολύμανση γίνεται με ειδικά φίλτρα ή με χημικά ή με ακτινοβολία UV. Τέλος, πριν το πιούμε κάνουμε έναν έλεγχο του νερού σε χημικό εργαστήριο.

Το βρόχινο νερό είναι μαλακό (δεν έχει άλατα), γι αυτό οι γυναίκες τα παλιά χρόνια το προτιμούσαν για λούσιμο. Σε ένα σύγχρονο σύστημα, επειδή δεν ξέρουμε τι μικροοργανισμούς μπορεί να περιέχει το νερό, καλό είναι να αποφεύγουμε να πλενόμαστε με αυτό.

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Τι κερδίζουμε συλλέγοντας το νερό της βροχής;

Το βρόχινο νερό που συλλέγεται σε ένα σπίτι μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο καζανάκι της τουαλέτας, στο πότισμα, στην καθαριότητα της αυλής κ.α. Έτσι, με την χρήση του βρόχινου νερού έχουμε πολλά οφέλη:

(+) Μειώνουμε την κατανάλωση από το δίκτυο ύδρευσης.
(+) Μειώνουμε τον λογαριασμό του νερού.
(+) Μειώνουμε τον κίνδυνο πλημμύρας, μιας και το νερό δεν αφήνεται να κατακλύσει δρόμους και πεζοδρόμια.
(+) Αξιοποιούμε ένα καλής ποιότητας, αρκετά καθαρό νερό, που ειδάλλως θα πήγαινε χαμένο, θα κατέληγε στη θάλασσα.

Πέρα απο τα σπίτια μας, το βρόχινο νερό μπορεί επίσης να συλλεχθεί σε εγκαταστάσεις με μεγάλες επιφάνειες (π.χ. αεροδρόμια, γήπεδα, πλατείες), και κατόπιν να χρησιμοποιηθεί για πότισμα του αστικού πράσινου αλλά και για την άρδευση των καλλιεργειών.

 

ΑΤΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Πόσο νερό μπορείς να συλλέξεις στο σχολείο σου;

 Αν το σχολείο σου διαθέτει δεξαμενή βρόχινου μπορείς εύκολα να υπολογίσεις πόσο νερό συλλέγει μέσα σε ένα χρόνο. Ακόμα κι αν δεν υπάρχει δεξαμενή, μπορείς να υπολογίσεις πόσο βρόχινο νερό θα μπορούσε να συγκεντρωθεί, αν γνωρίζεις:

  • το εμβαδόν της επιφάνειας συλλογής (ταράτσας) (σε τετραγωνικά μέτρα)*
  • τη μέση βροχόπτωση της περιοχής σου (σε χιλιοστά ανά έτος mm/yr)**

Η ποσότητα του βρόχινου νερού που μπορεί να συγκεντρωθεί σε ένα χρόνο (σε κυβικά μέτρα) θα είναι περίπου:

Εμβαδόν (τ.μ.) Χ μέση ετήσια βροχόπτωση (mm) Χ 0,9 *** = …. κυβ.μ.

Θα χαρούμε πολύ αν μοιραστείς μαζί μας τα αποτελέσματά σου ! Μπορείς να τα στείλεις εδώ info@medies.net

* Μάθε το Εμβαδόν της ταράτσας από την Διεύθυνση του σχολείου σου ή υπολόγισέ το, μετρώντας περιμετρικά το κτήριο.
** Σε αυτήν την ιστοσελίδα θα βρεις την μέση ετήσια βροχόπτωση της περιοχής σου (σε χιλιοστά).
*** Επειδή πάντα υπάρχουν κάποιες διαρροές και απώλειες (π.χ. εξαιτίας της εξάτμισης στην επιφάνεια συλλογής) χρησιμοποιούμε έναν «συντελεστή απορροής» που εξαρτάται από το υλικό της επιφάνειας συλλογής. Ο συντελεστής είναι 0,9 για τσιμεντένιες επιφάνειες και 0,75 έως 0,9 για οροφές στρωμένες με πίσσα, κ.λπ.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Μετά απο όσα έμαθες, πόσο πρόθυμος είσαι να παρακινήσεις την Διεύθυνση του σχολείου σου να τοποθετήσει μια τέτοια δεξαμενή στο σχολείο;

Γράψε μας τα επιχειρήματά σου σε μια σύντομη παράγραφο.

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Αυτή η δραστηριότητα μου άρεσε ...

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Δες εδώ ένα σύντομο animation που εξηγεί πώς λειτουργεί το σύστημα του βρόχινου νερού που έχει τοποθετηθεί σε ένα Δημοτικό Σχολείο στη Μάλτα.


Τσαλαβούτα και εδώ

Αν θέλεις να κάνεις ένα πείραμα για τον υδρολογικό κύκλο πήγαινε εδώ!
Αν θέλεις να δεις πότε μια βροχή οδηγεί σε πλημμύρα πήγαινε εδώ!
Αν θέλεις να ενημερωθείς για το πώς διαχειριζόμαστε τα νερά της βροχής (όμβρια) σε μια πόλη πήγαινε εδώ!

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Γιατί πλημμυρίζουμε;

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Στη δραστηριότητα αυτή θα ασχοληθούμε τις πλημμύρες μέσα από δύο απλά πειράματα!

45 λεπτά (& 3 εβδομ. για πότισμα & παρακολούθηση)

Ε - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Διαπιστώσεις ποιες είναι οι βασικές αιτίες για τις πλημμύρες στις πόλεις.
  • Φτιάξεις ένα μοντέλο για να εξετάσεις πώς  τα φυτά βοηθούν τη βροχή να απορροφηθεί από το έδαφος.
  • Πειραματιστείς με την υδατοπερατότητα διαφορετικών υλικών.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

1ο ΠΕΙΡΑΜΑ: Δύο ίδιες μακρόστενες γλάστρες (ζαρντινιέρες), χώμα, σπόροι γρασιδιού ή φακής, τούλι, λίγες πέτρες, ποτιστήρι, ογκομετρικό δοχείο. 2ο ΠΕΙΡΑΜΑ: σταγονόμετρο, όσο γίνεται επίπεδα κομμάτια (περ. 10Χ10cm) από: τσιμέντο, κεραμικό, ξύλο, αλουμίνιο, πλαστικό, γεωύφασμα

ΕΡΩΤΗΣΗ

Να συζητήσετε στην τάξη γιατί μπορεί να συμβαίνουν οι πλημμύρες.

  • Έχει ποτέ συμβεί κάποια καταστροφική πλημμύρα στην περιοχή που μένεις;
  • Ήταν κάτι που συνέβη μία μόνο φορά ή επαναλαμβάνεται τακτικά;
  • Πιστεύεις ότι οι πλημμύρες είναι πιο καταστροφικές στις πόλεις ή στην ύπαιθρο και γιατί;
  • Με ποιο τρόπο μπορεί να συνδέονται τα μικρά σκουπίδια που πετάνε οι απρόσεκτοι διαβάτες στους δρόμους μιας πόλης με μια μελλοντική πλημμύρα στην πόλη αυτή;

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Γιατί πλημμυρίζουμε;

Όταν ξεσπά μια έντονη καταιγίδα ακούμε συχνά από τα δελτία ειδήσεων για πλημμύρες και καταστροφές, ιδίως στις πόλεις.

Στην πόλη εύκολα μπορείς να δεις τις «παρεμβάσεις» μας που επηρεάζουν τον κύκλο του νερού: λιγοστό πράσινο, κτήρια σχεδόν παντού, το τσιμέντο και η άσφαλτος να κυριαρχούν. Τα υλικά αυτά έχουν σχετικά μικρή , δηλαδή δεν επιτρέπουν στο νερό να τα διαπεράσει. Έτσι, όταν βρέχει σε μια πόλη:

  • το περισσότερο νερό κυλά στην επιφάνεια (επιφανειακή απορροή),
  • λίγο μόνο απορροφάται από το έδαφος (επιφανειακή απορρόφηση),
  • κι ακόμα λιγότερο περνά σε βαθύτερα στρώματα και εμπλουτίζει τα υπόγεια νερά (διήθηση).

Τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας και της κλιματικής αλλαγής,  οι καταιγίδες γίνονται όλο και πιο «ακραίες», που σημαίνει ότι μεγάλη ποσότητα νερού πέφτει καταρρακτωδώς μέσα σε λίγες ώρες. Όταν η βροχή δεν προλαβαίνει να απορροφηθεί επαρκώς από το έδαφος ή τους αγωγούς του , πλημμυρίζει δρόμους, συνοικίες και κτήρια …

Τα ποτάμια αλλά και οι χείμαρροι και τα ρέματα, όπου υπάρχουν, προσφέρουν διόδους εκτόνωσης του νερού σε μια πόλη γεμάτη με αδιαπέραστες επιφάνειες. Είναι λογικό περιοχές με μπαζωμένα ρέματα να πλημμυρίζουν εύκολα όταν βρέχει!

Η τάση που ακολουθείται πλέον στην Ευρώπη είναι να έχουν οι πόλεις ανοιχτά ρέματα, δηλαδή μη τσιμεντωμένες (μη εγκιβωτισμένες) διαδρομές οι οποίες θα ενώνουν τους γύρω ορεινούς όγκους με τα πάρκα και τελικά με τη θάλασσα. Πέρα από την αντιπλημμυρική προστασία που προσφέρουν, τα ρέματα λειτουργούν ως «πράσινες νησίδες» μέσα ή γύρω από τις πόλεις. Προσφέρουν καταφύγιο σε ζώα, πουλιά, έντομα και φυτά, κι έτσι διατηρούν την βιοποικιλότητα της περιοχής.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Σύμφωνα με όσα είδαμε, τι μπορεί να συμβεί στο νερό της βροχής από τη στιγμή που θα πέσει στο έδαφος; Κάνε την αντιστοίχιση για να ανακαλύψεις τις πιθανές διαδρομές του νερού (σύρε τους αριθμούς στη σωστή θέση):

  • Το νερό διαπερνά το έδαφος, κινείται λόγω της βαρύτητας προς βαθύτερα στρώματα του υδροφόρου ορίζοντα και ενώνεται με τα υπόγεια νερά. 1
  • Το νερό προσφέρει υγρασία στο ανώτερο στρώμα του εδάφους και απορροφάται από τις ρίζες των δέντρων. 2
  • Το νερό κυλά στην επιφάνεια του εδάφους, σχηματίζει ρυάκια, χείμαρρους και ποτάμια. 3
  • Το νερό δεν προλαβαίνει να απορροφηθεί, αλλά μετατρέπεται σε αέριο και περνά στην ατμόσφαιρα. 4
  • 1 1 Διήθηση
  • 2 2 Επιφανειακή απορρόφηση
  • 3 3 Επιφανειακή απορροή
  • 4 4 Εξάτμιση

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Παρατήρησε τις παρακάτω εικόνες Α έως Δ. Ποια ταιριάζει περισσότερο με την περιοχή που ζεις; Ξεκινώντας από την Α, παρατήρησε πώς αλλάζει η απορρόφηση του νερού από το έδαφος στις περιπτώσεις: Β, Γ και Δ, καθώς αυξάνει η αδιαπέραστη επιφάνεια (κτήρια, δρόμοι, κ.λπ.).

Σύρε το ποντίκι για να βρεις πόσο αλλάζουν τα ποσοστά της εξατμισοδιαπνοής, της απορροής, της επιφανειακής απορρόφησης και της διήθησης!

 land quiz-hotspot
1
2
3
4

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Πείραμα για την φυτοκάλυψη

Στις ομάδες σας να κάνετε το παρακάτω πείραμα για να εξετάσετε πώς επηρεάζει η βλάστηση (φυτοκάλυψη) την απορρόφηση του βρόχινου νερού από το έδαφος.

  1. Συγκέντρωσε όλα τα υλικά.
  2. Με τη βοήθεια ενός μεγάλου, άνοιξε μια μικρή τρύπα σε μία γωνία του πάτου της κάθε γλάστρας.
  3. Γύρω από την τρύπα στη μέσα πλευρά της γλάστρας στερέωσε ένα κομμάτι τούλι (για να μη φεύγει το χώμα) με λίγες πέτρες (για να στραγγίζει το νερό).
  4. Γέμισε τις δύο γλάστρες με την ίδια ποσότητα χώματος.
  5. Φύτεψε σπόρους μόνο στη μία γλάστρα.
  6. Χρησιμοποίησε δύο τούβλα για να να στερεώσεις τις γλάστρες με την ίδια κλίση (περίπου 35°) και τοποθέτησέ τις σε ένα ηλιόλουστο σημείο, που όμως να μην είναι εκτεθειμένο στη βροχή και τον αέρα.
  7. Να ποτίζεις τις δύο γλάστρες με την ίδια ποσότητα νερού, δύο φορές την εβδομάδα για τρεις εβδομάδες τουλάχιστον. Να ποτίζεις αργά, με το ποτιστήρι, ώστε να μην χύνεται το νερό έξω.  Σε κάθε πότισμα να μετράς τον όγκο του νερού ποτίσματος και τον όγκο που βγαίνει από την τρυπούλα της κάθε γλάστρας.

Γιατί θα πρέπει οι γλάστρες να είναι τοποθετημένες σε μέρος που δεν το πιάνει η βροχή; 

Καθώς αναπτύσσονται οι σπόροι πώς μεταβάλλεται ο όγκος του νερού που βγαίνει από την τρυπούλα σε κάθε πότισμα; Πως το εξηγείτε;

Αν οι σπόροι δεν αναπτυχθούν γρήγορα, συνεχίστε το πείραμα για περισσότερες εβδομάδες.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Σύμφωνα με τα αποτελέσματά σου στο πείραμα με τις γλάστρες και όσα διάβασες στα ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ, η διήθηση του νερού προς τα υπόγεια νερά διευκολύνεται όταν (επέλεξε τα σωστά):

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Πείραμα για την υδατοδιαπερατότητα

Στις ομάδες σας συγκεντρώστε μικρά επίπεδα κομμάτια από τα εξής υλικά: τσιμέντο, κεραμικό, ξύλο, αλουμίνιο, πλαστικό, γεωύφασμα.*

Η κάθε ομάδα να εξετάσει ένα υλικό, ως προς την του.

  1. Γέμισε το σταγονόμετρο με νερό.
  2. Στερέωσε το υλικό σε οριζόντια θέση, και ρίξε στην επιφάνειά του λίγες σταγόνες νερού με το σταγονόμετρο.
  3. Περίμενε λίγα λεπτά και παρατήρησε πώς συμπεριφέρεται το υλικό με το νερό. Θα το χαρακτήριζες ως υδατοπερατό;
  4. Παρουσίασε τα αποτελέσματά σου στις υπόλοιπες ομάδες.
  5. Ανάλογα με τα αποτελέσματά σας, χωρίστε τα υλικά σε κατηγορίες.

* Το γεωύφασμα είναι ένα συνθετικό ύφασμα που μπορεί να είναι αραιής ύφανσης (διαπερατό στο νερό, χρησιμοποιείται π.χ. στα φυτώρια) ή πυκνής ύφανσης (αδιαπέραστο στο νερό, χρησιμοποιείται ως μονωτικό στους Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων – ΧΥΤΑ).

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Με ποιους τρόπους θεωρείς ότι μπορούμε να αποφύγουμε τις πλημμύρες; Επέλεξε τα σωστά (περισσότερα από ένα):

Εάν συλλέγουμε το βρόχινο νερό από τις ταράτσες σε δεξαμενές, λιγότερο νερό καταλήγει στους δρόμους της πόλης.

Η φυτοκάλυψη βοηθά να απορροφάται το νερό της βροχής από το έδαφος.

Η αφαλάτωση δεν σχετίζεται με τις πλημμύρες.

Αυτά τα υλικά θα επιτρέψουν στο νερό να απορροφηθεί από το έδαφος.

Περισσότερα βοσκοτόπια, σημαίνει λιγότερα δάση, μεγαλύτερος κίνδυνος για πλημμύρες.

Το δίκτυο των ομβρίων βοηθά στη διοχέτευση του νερού της βροχής ώστε να μην πλημμυρίσουμε.

Καθαρά από σκουπίδια φρεάτια σημαίνει καλύτερη διοχέτευση του νερού της βροχής στους αγωγούς ομβρίων.

Μια πράσινη στέγη μπορεί να συγκρατήσει μια ποσότητα νερού της βροχής που πέφτει.

Οι πλημμύρες δεν σχετίζονται άμεσα με τις γεωτρήσεις.

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε…

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Διάβασε ένα άρθρο στον τύπο για πώς το έργο «Οι κήποι της βροχής στη Θεσσαλονίκη» θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα των πλημμυρών.

Τσαλαβούτα και εδώ

Αν θες να δεις πως μπορούμε να αξιοποιήσουμε το βρόχινο νερό πήγαινε εδώ.

Αν θες να ανακαλύψεις πώς η κλιματική αλλαγή και οι πλημμύρες συνδέονται πήγαινε εδώ .

Αν θες να επιστρέψεις στη νερούπολη κλέισε (Χ) το παράθυρο.

Υπάρχει μαύρο νερό;

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Στη δραστηριότητα αυτή μαθαίνουμε για τα αστικά λύματα, την επεξεργασία τους και πώς μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε, πλέον ως «μη συμβατικό» νερό.

μία σχολική ημέρα

Ε - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΚΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Μάθεις για τα στάδια επεξεργασίας των λυμάτων στις σχετικές εγκαταστάσεις.
  • Διαπιστώσεις ότι τα επεξεργασμένα αστικά λύματα μπορούν να αξιοποιηθούν για πολλές χρήσεις.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

χαρτιά, μολύβια, φωτογραφική μηχανή

ΕΡΩΤΗΣΗ

Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τα διαφορετικά “είδη” νερού, ανάλογα με την προέλευση και τις χρήσεις τους, δίνοντάς τους διαφορετικά “χρώματα”. Συζητείστε στις ομάδες σας τα εξής:

  • Έχεις ακούσει ποτέ για το “μαύρο νερό”;  Τι νομίζεις πως σημαίνει;
  • Σε τι διαφέρει το “μαύρο” από το “γκρίζο” νερό;
  • Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το μαύρο νερό αφού καθαριστεί, και αν ναι σε ποια χρήση;
  • Ποια άλλα χρώματα χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να διακρίνουν τα διάφορα είδη νερού;  

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Στάδιο της επεξεργασίας λυμάτων στον Βιολογικό της Καρδάμαινας, στην Κω. Φώτο: Β. Ψαλλιδάς

Η επεξεργασία των λυμάτων στον Βιολογικό Καθαρισμό

Το “μαύρο” νερό δεν είναι άλλο από τα αστικά λύματα, δηλαδή τα νερά της τουαλέτας. Σε μια πόλη, τα υγρά λύματα μέσα από το δίκτυο αποχέτευσης μεταφέρονται από τα σπίτια, γραφεία, καταστήματα, κ.ά. στον Βιολογικό Καθαρισμό.

Στον Βιολογικό τα λύματα περνούν διαδοχικά από τις εξής διαδικασίες:

Α) Κοσκίνισμα: Τα λύματα οδηγούνται σε ανοιχτές δεξαμενές που τις διαπερνούν κάθετα μεγάλες σχάρες, φαντάσου τες σαν τεράστιες χτένες. Με αυτό τον τρόπο συγκρατούνται τα μεγάλα στερεά αντικείμενα (π.χ. πανιά, πλαστικά, ξύλα). Η διαδικασία ονομάζεται και σχάρισμα απο τη λέξη σχάρα.

Β) Πρωτοβάθμια καθίζηση: Τα λύματα περνούν σε δεξαμενές όπου ηρεμούν και τα βαρύτερα υλικά κατακάθονται στον πυθμένα, με τη μορφή λάσπης.

Γ) Αερισμός: Στα λύματα υπάρχουν μικροοργανισμοί αλλά και οργανικές ουσίες (του ). Οι μικροοργανισμοί αυτοί, με το οξυγόνο που τους δίνεται στις δεξαμενές αερισμού, μεγαλώνουν γρήγορα, πολλαπλασιάζονται και για να τραφούν καταναλώνουν τις οργανικές ουσίες. Έτσι, χάρη στους μικροοργανισμούς, τα λύματα καθαρίζονται. Καθώς πληθαίνουν και βαραίνουν, οι μικροοργανισμοί αρχίζουν να συνενώνονται μεταξύ τους.

Δ) Τελική καθίζηση: Σε αυτή τη δεξαμενη οι μικροοργανισμοί κατακάθονται  (ως κροκίδες). Μάλιστα, ένα μέρος τους στέλνεται πίσω στην δεξαμενή αερισμού για να «βοηθήσει» τους εκεί μικροοργανισμούς στην κατανάλωση των οργανικών ουσιών. Η δεξαμενή καθίζησης είναι κι αυτή ανοιχτή και σιγά σιγά γεμίζεται μέχρι επάνω, ώστε να ξεχειλίσει. Το υγρό που ξεχειλίζει από αυτήν είναι πια απαλλαγμένο από τις οργανικές ουσίες.

Ε) Χλωρίωση: Για να βεβαιωθούμε ότι δεν έχουν απομείνει μικροοργανισμοί στο νερό, του προσθέτουμε χλώριο, που τους καταστρέφει.

Τα “προϊόντα” του Βιολογικού Καθαρισμού

Το “ανακτημένο νερό”, δηλαδή το νερό που προκύπτει μετά από την επεξεργασία στη μονάδα του Βιολογικού, οδηγείται συνήθως σε κάποιο υδάτινο σώμα (στη θάλασσα ή σε ποτάμι) χωρίς να διατρέχει κίνδυνος μόλυνσης ή ρύπανσης. Όμως, αυτή η πρακτική είναι μεγάλη σπατάλη, αφού το νερό αυτό είναι κατάλληλο για διάφορες χρήσεις, αρκεί να καλύπτει συγκεκριμένα κριτήρια σχετικά με την ποιότητά του. Για παράδειγμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πότισμα των πάρκων μιας πόλης, κάποιων καλλιεργειών, αλλά και στα εργοστάσια για ψύξη. Επιπλέον,  η λάσπη που παράγεται από τον Βιολογικό Καθαρισμό μπορεί να αξιοποιηθεί ως λίπασμα ή καύσιμο.

  • Ήξερες ότι Βιολογικοί Καθαρισμοί (ή μονάδες επεξεργασίας των λυμάτων) είναι υποχρεωτικοί για όλους τους δήμους της χώρας; Αλλά και οι μεγάλες βιομηχανίες και επιχειρήσεις (π.χ. ξενοδοχεία) είναι υποχρεωμένες να επεξεργάζονται τα λύματά τους σε δικές τους εγκαταστάσεις.
  • Σε ποια Μεσογειακή χώρα το 80% του ανακτημένου νερού των λυμάτων χρησιμοποιείται για πότισμα στη γεωργία;
    Σου δίνουμε ένα στοιχείο: ενώ αυτή η χώρα είναι σχεδόν άνυδρη, έχει αναπτύξει τέτοια τεχνολογία ανάκτησης νερού, ώστε σταδιακά μετατρέπει την έρημο σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Πολλά από τα κηπευτικά που εισάγονται στη χώρα μας προέρχονται από αυτή τη χώρα.  

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Στο παρακάτω διάγραμμα μιας μονάδας επεξεργασίας λυμάτων τοποθέτησε τους αριθμούς στα σωστά σημεία της εικόνας. Πριν παίξεις, βεβαιώσου ότι έχεις διαβάσει τα ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ!

 tank quiz-hotspot
1
2
3
4
5
6
7
8
  • 1 1 Πρωτοβάθμια καθίζηση
  • 2 2 Αερισμός
  • 3 3 Κοσκίνισμα/Σχάρισμα
  • 4 4 Επεξεργασία λάσπης
  • 5 5 Τελική καθίζηση
  • 6 6 Χλωρίωση
  • 7 7 Άρδευση με το ανακτημένο νερό
  • 8 8 Ανακτημένο νερό στη θάλασσα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Επίσκεψη στον Βιολογικό

Με τους συμμαθητές σου οργανώστε μια επίσκεψη στη μονάδα Βιολογικού Καθαρισμού της πόλης σας.

ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

  • Παρατήρησε στο χάρτη που βρίσκεται ο Βιολογικός Καθαρισμός. Για ποιο λόγο νομίζεις ότι επιλέχθηκε αυτή η τοποθεσία;
  • Επισκέψου την ιστοσελίδα του Βιολογικού και ενημερώσου για τα στάδια καθαρισμού.

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

  • Επί τόπου, κράτησε σημειώσεις και τράβηξε φωτογραφίες από όλα τα στάδια της επεξεργασίας των λυμάτων.
  • Σε τι διαφέρει ο παραγματικός Βιολογικός απο αυτόν που μελέτησες στο σχέδιο στα ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ; Λείπει κάποιο στάδιο απο τον πραγματικό Βιολογικό, ή αντίθετα συνάντησες κάποια διεργασία που δεν είχε συμπεριληφθεί στο σχέδιο;
  • Ρώτησε το προσωπικό που καταλήγει το ανακτημένο νερό, στη θάλασσα ή σε ποτάμι ή κάπου αλλού; Μήπως επαναχρησιμοποιείται με κάποιο τρόπο, και αν ναι, πώς; Επίσης μάθε αν και πώς αξιοποιείται η λάσπη που προκύπτει.
  • Συμπλήρωσε το Φύλλο Εργασίας επί τόπου.

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Με την προϋπόθεση ότι ακολουθούνται ΟΛΟΙ οι κανονισμοί ποιότητας κατά την επεξεργασία των λυμάτων, εσύ προσωπικά πόσο συμφωνείς να χρησιμοποιείται το ανακτημένο νερό για να ποτίζονται τα πάρκα και τα γήπεδα της πόλης;

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Με την προϋπόθεση ότι ακολουθούνται ΟΛΟΙ οι κανονισμοί ποιότητας κατά την επεξεργασία των λυμάτων, εσύ προσωπικά πόσο συμφωνείς να χρησιμοποιείται το ανακτημένο νερό για να ποτίζονται δενδρώδεις καλλιέργειες (π.χ. πορτοκαλιές, ελιές);

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Με την προϋπόθεση ότι ακολουθούνται ΟΛΟΙ οι κανονισμοί ποιότητας κατά την επεξεργασία των λυμάτων, εσύ προσωπικά πόσο συμφωνείς να χρησιμοποιείται το ανακτημένο νερό για να ποτίζονται οι σχολικές αυλές;

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Με την προϋπόθεση ότι ακολουθούνται ΟΛΟΙ οι κανονισμοί ποιότητας κατά την επεξεργασία των λυμάτων, εσύ προσωπικά πόσο συμφωνείς να χρησιμοποιείται το ανακτημένο νερό στα καζανάκια των κατοικιών;

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Με την προϋπόθεση ότι ακολουθούνται ΟΛΟΙ οι κανονισμοί ποιότητας κατά την επεξεργασία των λυμάτων, εσύ προσωπικά πόσο συμφωνείς να χρησιμοποιείται Για ψύξη στα εργοστάσια;

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε...

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Σ’ αυτόν το σύνδεσμο μπορείς να μάθεις περισσότερα για την επεξεργασία των λυμάτων

Τσαλαβούτα και εδώ
Αν θέλεις να ανακαλύψεις πως μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν τα σαπουνόνερα πήγαινε εδώ.

Αν θέλεις να δεις το ρόλο της επεξεργασίας των λυμάτων στη διαχείριση του νερού μιας πόλης πήγαινε εδώ.

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Ο κύκλος του νερού … στο πιάτο!

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Σε αυτή τη δραστηριότητα με απλά υλικά φτιάχνουμε ένα τρισδιάστατο μοντέλο, μια προσομοίωση που αναπαριστά τη λειτουργία του κύκλου του νερού. Ακόμη, μαθαίνουμε με ποιες ανθρώπινες δραστηριότητες τον επηρεάζουμε.

45 λεπτά

Δ - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Συναρμολογήσεις ένα μοντέλο με απλά υλικά και θα το θέσεις σε  λειτουργία.
  • Ανακαλύψεις τις μορφές και τα “μονοπάτια” του νερού στον υδρολογικό κύκλο.
  • Διαπιστώσεις πώς οι άνθρωποι επηρεάζουμε τον υδρολογικό κύκλο με τις δραστηριότητές μας.
  • Αναρωτηθείς για το δικό σου “υδατικό αποτύπωμα”.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

Ένα μεγάλο και ένα μικρό διαφανές μπολ, διάφανη μεμβράνη, μια πετρούλα, ζεστό νερό, αλάτι, νερομπογιά (ή χρώμα ζαχαροπλαστικής)

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Από τις παρακάτω ουσίες, ποια βρίσκουμε και στις τρεις φυσικές καταστάσεις στον πλανήτη μας;

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Οι διαδρομές στον κύκλο του νερού

Σε πόσες μορφές υπάρχει το νερό σε αυτή τη φωτογραφία;

Στον πλανήτη μας, το νερό κινείται ασταμάτητα μέσα στον υδρολογικό κύκλο, γνωστό και ως «κύκλο του νερού».

Το νερό εξαιτίας της ηλιακής ακτινοβολίας, κυρίως από τη θάλασσα, τις λίμνες, τα ποτάμια, αλλά ακόμη και από το έδαφος και τα φυτά (από τα στόματα των φύλλων με τη ). Καθώς οι υδρατμοί ανεβαίνουν στην ατμόσφαιρα ψύχονται, υγροποιούνται και επιστρέφουν στη γη ως βροχή, χιόνι, χαλάζι, πάχνη κ.ά. (με μια λέξη “κατακρημνίσεις”). Οι κατακρημνίσεις στην επιφάνεια της γής σε ρυάκια, χειμάρρους ή και μεγάλα ποτάμια, καταλήγοντας στις λίμνες ή τη θάλασσα. Βέβαια, ένα μέρος από τις κατακρημνίσεις προσροφάται από το έδαφος και είτε απορροφάται απο τις ρίζες των φυτών, είτε κινείται καθοδικά ανάμεσα στα πετρώματα, σχηματίζοντας τα υπόγεια νερά. Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι το νερό δεν ποτίζει μόνο τα φυτά, αλλά διαλύει και τους μεταφέρει διαλυμένες όλες τις θρεπτικές ουσίες που χρειάζονται από το έδαφος. Το υπόγειο νερό ακολουθεί τις δικές του διαδρομές κάτω απο τη γη, σχηματίζοντας τους () και μπορεί να αναβλύσει στην επιφάνεια από πηγές  ή να καταλήξει, υπογείως, στη θάλασσα.

Κι έτσι ο κύκλος ‘ξεκινά ξανά…’  ή πιο σωστά ο κύκλος ‘συνεχίζεται…’ μιας και ο κύκλος του νερού, όπως κάθε κύκλος, δεν έχει αρχή και τέλος.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Συζήτησε με τους συμμαθητές σου τα παρακάτω:

  • Καθώς κολυμπάς στη θάλασσα έχεις προσέξει ότι σε κάποια σημεία το νερό είναι πιο κρύο κι αλλού πιο ζεστό; Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό;
  • Γιατί το νερό ονομάζεται “παγκόσμιος διαλύτης” ; 
  • Οι επιστήμονες λένε ότι ο υδρολογικός κύκλος είναι το φυσικό σύστημα ανακύκλωσης του νερού στη Γη. Γιατί;
  • Είναι δυνατόν το νερό που ήπιες εσύ σήμερα να το είχε πιει κάποτε ένας δεινόσαυρος;

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Επίλεξε τη σωστή απάντηση:

1. Στον κύκλο του νερού, το νερό το συναντάμε:

2. Μέσω του κύκλου του νερού η συνολική ποσότητά του νερού στη Γη:

3. Σύμφωνα με όσα διάβασες για τον κύκλο του νερού, τι είναι η πρωινή δροσιά που παρατηρείς τα πρωινά στα φύλλα των φυτών, ή ακόμα και στο τζάμια των αυτοκινήτων;

4. Ποιο φαινόμενο συμβαίνει στα ρούχα που στεγνώνουν;

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Ο κύκλος του νερού με ένα μοντέλο

im1
Ο κύκλος του νερού σε ένα γυάλινο μπολ.

Στις ομάδες σας να κάνετε το παρακάτω πείραμα:

  1. Ζέστανε λίγο νερό (περίπου μισό ποτήρι) σε ένα βραστήρα ή μπρίκι.
  2. Άδειασε στο μεγάλο μπολ το ζεστό νερό και πρόσθεσε λίγο αλάτι.
  3. Τοποθέτησε το στεγνό μικρό μπολ μέσα στο μεγάλο, με προσοχή ώστε να μην πέσει καθόλου νερό μέσα στο μικρό.
  4. Κάλυψε το μεγάλο μπολ με τη μεμβράνη. Φρόντισε η μεμβράνη να μην έχει κενά, να εφάπτεται όσο το δυνατόν καλύτερα στο χείλος του δοχείου (μπορείς να τη στερεώσεις με ένα λαστιχάκι).
  5. Τοποθέτησε την πετρούλα στο κέντρο της μεμβράνης, ακριβώς επάνω απο το μικρό μπολ.
  6. Περίμενε περίπου 5 λεπτά. Τι παρατηρείς;
  7. Αφαίρεσε τη μεμβράνη και δοκίμασε τη γεύση που έχει το νερό που έπεσε στο μικρό μπολ. Είναι αλμυρό; Πως το εξηγείς;
    Φρόντισε να είναι καθαρά τα σκεύη που θα χρησιμοποιήσεις!  
  8. Συμπλήρωσε το Φύλλο Εργασίας.

Επανέλαβε τα βήματα 1 ως 6, προσθέτοντας αυτή τη φορά λίγες σταγόνες νερομπογιάς στο νερό του μεγάλου μπολ. Τι παρατηρείς; Πώς «συμπεριφέρεται» η νερομπογιά; Είναι άχρωμο το νερό που στάζει στο μικρό μπολ; Πώς το εξηγείς;

Συμπλήρωσε και πάλι το Φύλλο Εργασίας.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Ανθρώπινες παρεμβάσεις στον κύκλο του νερού

Από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι και σήμερα οι άνθρωποι προσπαθούμε να συλλέξουμε το νερό, ώστε να καλύψουμε τις ανάγκες μας για το πότισμα των καλλιεργειών, τα νοικοκυριά, τις βιοτεχνίες, κ.λπ. Έτσι, κατασκευάζουμε κανάλια και φράγματα, αποστραγγίζουμε έλη και υγροτόπους, κάνουμε γεωτρήσεις σε μεγάλα βάθη, εκτρέπουμε ποτάμια και μεταφέρουμε το νερό στις μεγάλες πόλεις, συχνά απο πολύ μακριά.

Από την άλλη πλευρά, κάθε φορά που χρησιμοποιούμε το νερό στα σπίτια μας, στα ποτίσματα ή στα εργοστάσια το ρυπαίνουμε, το υποβαθμίζουμε.

Ατομικά και κατόπιν στις ομάδες σας, να συζητήσετε τα εξής:

  • Σκέψου μια ανθρώπινη δραστηριότητα που θεωρείς ότι επηρεάζει τον υδρολογικό κύκλο. Κράτησε σημειώσεις.
  • Έχει αυτή η δραστηριότητα κάποια σχέση με την καθημερινότητά σου; Με ποιο τρόπο μπορεί να σχετίζονται;
  • Έχει η δική σου προσωπική καταναλωτική συμπεριφορά κάποιον αντίκτυπο στον υδρολογικό κύκλο;
  • Υπάρχει κάποια συνήθειά σου που θα μπορούσες να αλλάξεις ώστε να μειώσεις το “υδατικό σου αποτύπωμα” ;

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Συζητείστε στην τάξη για τις παρεμβάσεις των ανθρώπων στον υδρολογικό κύκλο. Σύρε τους αριθμούς για να αντιστοιχίσεις τις παρακάτω δραστηριότητες (Στήλη Α) με τις συνέπειες (Στήλη Β) που έχουν στον κύκλο του νερού.

  • Όξινη βροχή 1
  • Ρύπανση/Υποβάθμιση της ποιότητας του νερού 2
  • Υφαλμήρινση υπόγειου νερού 3
  • Μεγάλες απορροές στη θάλασσα - πλημμύρες 4
  • Διαταραχή των οικοσυστημάτων του ποταμού 5
  • 1 1 Εκπομπές καυσαερίων από τις καμινάδες των εργοστασίων
  • 2 2 Απόρριψη γεωργικών λυμάτων που περιέχουν λιπάσματα και φυτοφάρμακα
  • 3 3 Πολύ βαθιές γεωτρήσεις και υπεράντληση των υπόγειων νερών
  • 4 4 Αποψίλωση των δασών και εκτεταμένες τσιμεντροστρώσεις ή ασφαλτοστρώσεις
  • 5 5 Μεγάλα φράγματα

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε…

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Εδώ θα βρεις ένα video clip του κύκλου του νερού.

Τσαλαβούτα και εδώ

Αν θες να κάνεις ένα ακόμα πείραμα και να διερευνήσεις γιατί πλημμυρίζουμε πήγαινε εδώ.

Αν θες να βγεις και να “καταγράψεις” το νερό στον τόπο σου πήγαινε εδώ.

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Σώστε το κλίμα!

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Ποιες είναι οι κύριες ανθρώπινες δραστηριότητες που δημιουργούν τα αέρια του θερμοκηπίου; Υπάρχουν τρόποι να “συγκρατήσουμε” την αλλαγή του κλίματος; Τι θα πρέπει να κάνουμε για να “προσαρμοστούμε” στις αναπόφευκτες αλλαγές;

45 λεπτά

Ε - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Γνωρίσεις ποιοι είναι οι κύριοι τομείς που συμβάλλουν στην παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα.
  • Διερευνήσεις ποιες δράσεις έχουν αναλάβει ήδη τα κράτη για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή.
  • Παρακινηθείς να αναλάβεις κι εσύ δράση για να αντιμετωπίσεις την κλιματική αλλαγή.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

Σημειωματάριο και μολύβι

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Οι κύριοι τομείς που παράγουν αέρια του θερρμοκηπίου

Για να προτείνουμε τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να ανακόψουμε την παραγωγή στον πλανήτη, θα πρέπει να γνωρίζουμε από που προέρχονται, κυρίως, τα αέρια αυτά.

Ας ξεκινήσουμε με ένα γρίφο!

Ξέρουμε ότι όλοι οι παρακάτω τομείς συμβάλλουν, σε κάποιο βαθμό, στην παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου. Μπορείς να τους βάλεις σε σειρά από το μεγαλύτερο προς το μικρότερο;

2 Καύσεις στις βιομηχανίες και τα εργοστάσια
1 Καύσεις στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
3 Καύσεις και παραπροϊόντα από την γεωργία & κτηνοτροφία
4 Καύσεις για τις μεταφορές

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Τα αέρια του θερμοκηπίου σε μια “πίτα”

Στο διάγραμμα βλέπουμε τους κύριους τομείς που εκλύουν αέρια του θερμοκηπίου, παγκοσμίως.

climate_change_action_diagram.fw
Tομείς που εκλύουν αέρια του θερμοκηπίου, παγκοσμίως.

Πώς ακριβώς παράγονται τα αέρια του θερμοκηπίου σε καθέ “κομμάτι” της πίτας;

  • Σταθμοί Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας: Αέρια παράγονται από την καύση ορυκτών καυσίμων π.χ. λιγνίτη, πετρελαίου κλπ. για να πάρουμε την ηλεκτρική ενέργεια που φτάνει στα σπίτια μας  (21,3%).
  • Βιομηχανία: Αέρια παράγονται από την καύση π.χ. πετρελαίου στα εργοστάσια (17%).
  • Μεταφορές: Αέρια παράγονται κάθε φορά που καίμε κάποιο καύσιμο π.χ. βενζίνη, πετρέλαιο κ.λπ. για τις οδικές, σιδηροδρομικές, αεροπορικές και θαλάσσιες μετακινήσεις μας (14%).
  • Αγροτικά παραπροϊόντα: Αέρια του θερμοκηπίου, και ιδίως μεθάνιο, παράγονται π.χ. από τις ρυζοκαλλιέργειες αλλά και από την εκτροφή ζώων (13%).
  • Επεξεργασία ορυκτών καυσίμων: Αέρια παράγονται κατά την εκχύλιση, διύλιση και τη μεταφορά των ορυκτών καυσίμων (11%).
  • Οικιακές και εμπορικές πηγές: Αέρια παράγονται απο τις καύσεις π.χ. για το φωτισμό των πόλεων (10,3%).
  • Χρήσεις γης και καύση βιομάζας: Αέρια παράγονται π.χ. από την καύση ξύλου αλλά και αγροτικών υπολειμμάτων (βιομάζα) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ενέργειας (10%).
  • Επεξεργασία αποβλήτων: Αέρια παράγονται π.χ. όταν καίμε ή όταν θάβουμε τα σκουπίδια (3,4%).

ΕΡΩΤΗΣΗ

Η κάθε χώρα … την πίτα της !

Εξετάσαμε πιο πριν  την “παγκόσμια πίτα”. Βέβαια, για κάθε χώρα, τα πράγματα είναι διαφορετικά, τόσο ως προς το συνολικό “μέγεθος” της πίτας (= συνολικές εκπομπές αερίων της χώρας), όσο και στο κάθε “κομμάτι” (= τομέας που παράγει αέρια).

Για παράδειγμα, η Ελλάδα έχει μεγαλύτερη συνολική πίτα απο την Πορτογαλία και μικρότερη απο το Βέλγιο, αντίστοιχα, παρόλο που οι τρεις χώρες έχουν περίπου τον ίδιο πληθυσμό. Οι πίτες των τριών χωρών διαφέρουν και στη σύσταση. Ενώ η χώρα μας έχει πολύ μικρές εκπομπές απο τη βιομηχανία, ο κύριος τομέας εκπομπών είναι οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας από λιγνίτη, με ποσοστό που φτάνει το 40%!

Στις ομάδες σας να συζητήσετε τα παρακάτω:

  • Πόσο δύσκολο είναι όλες οι χώρες του κόσμου να συμφωνήσουν σε κοινές δράσεις για το κλίμα, που σημαίνει να “μικρίνουν” τις πίτες τους (εκπομπές αερίων) στο σύνολό τους αλλά και στα επιμέρους τα κομμάτια τους;
  • Θεωρείς ότι όλες οι χώρες θα πρέπει να πάρουν τα ίδια μέτρα, ανεξάρτητα από το μέγεθος της πίτας τους;
  • Τι μέτρα θα πρέπει να πάρει η Ελλάδα για να μειώσει το “κομμάτι” του λιγνίτη που είναι και το μεγαλύτερο; 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Μειώνουμε τις εκπομπές

Για να μειωθούν οι εκπομπές χρειάζεται δράση σε πολλά μέτωπα, από το πιο μεγάλο έως το πιο μικρό και καθημερινό. Η αλλαγή της προσωπικής σου συμπεριφοράς είναι στη σωστή κατεύθυνση αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται οι κοινωνίες και οι κυβερνήσεις να πάρουν επειγόντως γενναίες αποφάσεις για το κλίμα.

Στις ομάδες σας, για καθέναν από τους παρακάτω τομείς, να προτείνετε δύο παραδείγματα δράσεων που μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών:
α) σε προσωπικό επίπεδο, και
β) σε επίπεδο χώρας (μια πολιτική, νομοθεσία κλπ).

climate_change_action_diagram_for_activity.fw

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Τι κάνουν οι χώρες για την κλιματική αλλαγή

Το 2015 οι ηγέτες 200 χωρών πήραν μια ιστορική απόφαση στο Παρίσι. Συμφώνησαν να λάβουν μέτρα, ώστε να μην αυξηθεί η θερμοκρασία του πλανήτη παραπάνω από 2°C (σε σχέση με τα προ-βιομηχανικά επίπεδα), που θεωρείται το κατώτατο ασφαλές όριο από τους επιστήμονες. Παραπάνω αύξηση θα είναι καταστροφική.

Αν σκεφτούμε ότι, σύμφωνα με τις μετρήσεις, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία έχει ήδη ανέβει κατά 1,2°C, τα περιθώριά μας στενεύουν δραματικά.

Κλιματική Δικαιοσύνη

Είδαμε ότι δεν συμβάλλουν όλες οι χώρες το ίδιο στην κλιματική αλλαγή, ούτε δέχονται όλες τις ίδιες επιπτώσεις του φαινομένου. Για παράδειγμα, οι χώρες της Αφρικής που είναι ευάλωτες σε ξηρασίες και πλημμύρες, συνεισφέρουν μόλις το 3% των αερίων παγκοσμίως. Αντίθετα, Ευρώπη και Βόρεια Αμερική, με περίπου τον ίδιο πληθυσμό όσο η Αφρική, μαζί ευθύνονται για τα 2/3 των εκπομπών. Είναι ξεκάθαρο ότι οι πλούσιες χώρες του πλανήτη απολαμβάνουν έναν καταναλωτικό τρόπο ζωής εις βάρος των φτωχότερων.

Δυστυχώς οι ανισότητες υπάρχουν και μέσα στην κάθε χώρα: Οι φτωχότεροι πολίτες μιας χώρας συνήθως μένουν σε μικρά σπίτια, έχουν μικρού κυβισμού αυτοκίνητα κλπ., άρα ευθύνονται λιγότερο για τις εκπομπές αερίων. Κι όμως είναι εκείνοι που πλήττονται περισσότερο. Για παράδειγμα, μπορεί να μένουν σε υποβαθμισμένες περιοχές ευάλωτες σε πλημμύρες, ή στον καύσωνα, απλά γιατί δεν έχουν τα χρήματα να μετακομίσουν σε καλύτερες.

Είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου τα παραπάνω στις δράσεις που αποφασίζουμε να αναλάβουμε, ώστε να μειώσουμε όσο μπορούμε αυτές τις ανισότητες.

ΗΠΑ και Κλίμα

Δυστυχώς το 2017, οι ΗΠΑ, ένας από τους μεγαλύτερες ρυπαντές παγκοσμίως, δήλωσαν επίσημα ότι θα αποσύρουν την υπογραφή τους από τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, προκειμένου να υπερασπιστούν τον τομέα των ορυκτών καυσίμων. Στα τρία χρόνια που θα διαρκέσει η διαδικασία απόσυρσης και με τις διεθνείς πιέσεις που δέχεται η χώρα, ελπίζουμε να αλλάξει γνώμη. Ήδη αρκετές πολιτείες των ΗΠΑ, δήλωσαν ότι παραμένουν στη Συμφωνία του Παρισιού.

Σε κάθε περίπτωση, όλες οι υπόλοιπες χώρες του πλανήτη έχουν πειστεί και είναι αποφασισμένες να δράσουν για να ανακόψουν κλιματική αλλαγή. Η σταδιακή μας στροφή από τα ορυκτά καύσιμα στις είναι μονόδρομος.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Είδαμε ότι η αλλαγή της προσωπικής σου συμπεριφοράς είναι απαραίτητη αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται να είσαι σε εγρήγορση, να ενημερώνεσαι συνεχώς, να ενημερώνεις τους άλλους και να ασκείς πίεση στα κέντρα αποφάσεων.Δράση για το κλίμα στο σχολείοΣτις ομάδες σας απαντήστε στις ακόλουθες ερωτήσεις και συμπληρώστε τον πίνακα:

  • Ποιες συγκεκριμένες δράσεις μπορούν να αναλάβουν τα διάφορα μέλη της σχολικής κοινότητας για το κλίμα;
  • Εσείς οι ίδιοι πως μπορείτε να τους παρακινήσετε;

Μην μείνεις στην απλή καταγραφή, ανέλαβε δράση!Χρησιμοποίησε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να διαδώσεις το μήνυμα στους φίλους σου αλλά και να ασκήσεις πίεση στις κυβερνήσεις να πάρουν γενναίες αποφάσεις για το κλίμα.

ΠΟΙΟΣ;ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ;ΠΩΣ ΝΑ ΤΟΝ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΩ ΣΕ ΔΡΑΣΗ;
Συμμαθητές
Δάσκαλοι
Διευθυντής
Συντηρητές κτιρίου
Προσωπικό κυλικείου
Γονείς
Γείτονες
Δήμος

ΑΤΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Μια κάρτα για το κλίμα

Σκέψου κάποιον/α που θες να επηρεάσεις ώστε να έχει μια περισσότερο φιλική για το κλίμα συμπεριφορά. Μπορεί να είναι ένας φίλος σου, ένα μέλος της οικογένειάς σου, ακόμα και ο Δήμαρχος της πόλης σου ή ο πρωθυπουργός της χώρας, αλλά θα πρέπει να είναι ένα υπαρκτό πρόσωπο.

Στείλε μια κάρτα στο πρόσωπο αυτό για να τον/την πείσεις να αλλάξει συμπεριφορά. Μπορείς να ζωγραφίσεις τη μια της πλευρά και να γράψεις το μήνυμά σου στην πίσω πλευρά.

action_postcard-letter

Φωτογράφισε την κάρτα σου και ανέβασέ την ΕΔΩ!
Θα χαρούμε πολύ αν τη μοιραστείς μαζί μας !

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Πόσο σου άρεσε αυτή η δραστηριότητα;

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Αν θες να μάθεις τις επιδόσεις των χωρών σε εκπομές αερίων του θερμοκηπίου πήγαινε εδώ.

Τσαλαβούτα κι εδώ

Στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, δύο συστήματα με τα οποία μπορούμε να εξοπλίσουμε στα σπίτια μας ή και το σχολείο είναι το σύστημα βρόχινου και το σύστημα γκρίζου νερού.

Αν θες να μάθεις για το σύστημα συλλογής βρόχινου νερού πήγαινε εδώ.

Αν θες να μάθεις για το σύστημα γκρίζου νερού πήγαινε εδώ.

Το κλίμα αλλάζει κι εμένα τι με νοιάζει;

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Σε αυτή τη δραστηριότητα ασχολούμαστε με την “κλιματική αλλαγή”: Τι είναι, που οφείλεται, ποιες είναι οι επιπτώσεις της; Μήπως η καθημερινότητά μας επηρεάζεται ήδη από αυτήν;

45 λεπτά

Ε - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Εξετάσεις τι είναι η κλιματική αλλαγή, που οφείλεται και ποιες είναι οι επιπτώσεις της.
  • Διερευνήσεις αν και γιατί η κλιματική αλλαγή έχει σημασία για εσένα και την οικογένειά σου.
  • Υπολογίσεις το κλιματικό σου “αποτύπωμα” και θα αναρωτηθείς πώς μπορείς να το μειώσεις.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

Σημειωματάριο και μολύβι

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Το θερμοκήπιο

climate_change_action_hothouse.fwΈχεις βρεθεί ποτέ μέσα σε ένα θερμοκήπιο μια κρύα ημέρα του χειμώνα;

Μπορεί έξω να κάνει κρύο, αλλά μέσα στο θερμοκήπιο τα καταπράσινα φυτά ευδοκιμούν στη ζεστασιά από τον ήλιο.

Τα θερμοκήπια κατασκευάζονται από γυαλί ή πλαστικό και είναι σχεδιασμένα ώστε να συγκρατούν τη θερμότητα στο εσωτερικό τους.

Το “φαινόμενο του θερμοκηπίου”

climate_change_action_hothouse_earth.fwΗ  της Γης παγιδεύει τις ακτίνες του ήλιου, όπως ακριβώς ένα θερμοκήπιο. Από τις ακτίνες που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα, ένα μέρος τους επιστρέφει στο διάστημα και ένα μέρος τους συγκρατείται εντός της και ζεσταίνει τη γη.

Εάν δεν υπήρχαν τα αέρια της ατμόσφαιρας που παγιδεύουν την από τον ήλιο, η μέση θερμοκρασία της Γης θα ήταν -18°C! (αντί για +15°C που είναι τώρα): Η Γη θα ήταν ένας νεκρός παγωμένος πλανήτης. Χάρη στα αέρια της ατμόσφαιρας και το φαινόμενο του θερμοκηπίου, δημιουργήθηκαν σταδιακά οι συνθήκες για την εξέλιξη της ζωής στον πλανήτη μας, όπως την γνωρίζουμε σήμερα.

Γιατί αλλάζει το κλίμα;

Πόση ακριβώς θερμότητα θα μείνει μέσα στην ατμόσφαιρα και πόση θα διαφύγει στο διάστημα ρυθμίζεται από μια λεπτή ισορροπία, χάρη σε κάποια από τα αέρια της ατμόσφαιρας, μια ομάδα που λέγονται «». Τα αέρια αυτά παράγονται, κυρίως με τις καύσεις των ορυκτών καυσίμων (πετρέλαιο, λιγνίτης, κ.ά.), που χρησιμοποιούμε για να πάρουμε ενέργεια. Το πρόβλημα είναι ότι επειδή τις τελευταίες δεκαετίες καίμε όλο και περισσότερα ορυκτά καύσιμα για να καλύψουμε τις ανάγκες μας σε ενέργεια, πλέον ελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα τεράστιες ποσότητες από τα αέρια αυτά.

Η ευαίσθητη ισορροπία έχει διαταραχτεί και η ατμόσφαιρα της Γης παραζεσταίνεται… Το κλίμα της Γης αλλάζει.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Ξέρεις να αναγνωρίζεις τα σημάδια ότι το κλίμα αλλάζει; Ποιο από τα δύο παρακάτω "σενάρια" είναι σημάδι της αλλαγής του κλίματος;

Ο καιρός ποικίλλει από χρονιά σε χρονιά και μερικές χρονιές είναι θερμότερες από ό, τι άλλες.

Η αλλαγή του κλίματος συμβαίνει σε διάστημα πολλών ετών, έτσι, μια σειρά από πολλά θερμότερα καλοκαίρια θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι της αλλαγής του κλίματος. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα εάν το ίδιο μοτίβο συμβαίνει σε πολλά μέρη σε όλο τον κόσμο.

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Να συστηθούμε; Είμαστε τα αέρια του θερμοκηπίου!

Όπως και τ’ όνομά μας είμαστε όλα αέρια. Κάθε μας αποτελείται από τρία ή τέσσερα που συνδέονται χαλαρά μεταξύ τους. Καθώς αιωρούμαστε στην ατμόσφαιρα απορροφούμε τη από τις ακτίνες του ήλιου, η οποία μας κάνει να δονούμαστε. Κάποια στιγμή απελευθερώνουμε τη θερμότητα προς ένα γειτονικό μόριο ενός αερίου του θερμοκηπίου, το οποίο αρχίζει να δονείται κι αυτό κ.ο.κ.

molecule_CO2

Διοξείδιο του άνθρακα: Αποτελούμαι από ένα άτομο άνθρακα και δύο άτομα οξυγόνου.
Είμαι το πιο γνωστό αέριο του θερμοκηπίου. Θα με βρείτε στις καμινάδες των σταθμών της ΔΕΗ, των εργοστασίων και των τζακιών, στις εξατμίσεις των αυτοκινήτων και τόσα άλλα μέρη. Ελευθερώνομαι στην ατμόσφαιρα κάθε φορά που καίγεται μια οργανική ουσία (με άνθρακα). Αντίθετα, τα δάση και οι ωκεανοί μπορούν να με απορροφήσουν από την ατμόσφαιρα.

molecule_CH4

Μεθάνιο: Έχω ένα άτομο άνθρακα που περιβάλλεται από τέσσερα άτομα υδρογόνου.
Προέρχομαι κι εγώ από την αποσύνθεση ενώσεων του άνθρακα και σε αντίθεση με το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), εμένα σίγουρα με έχεις μυρίσει κάποια στιγμή!  Σχηματίζομαι στην κοιλιά όλων των ζώων, κάθε φορά που χωνεύουν και … πφφ … αλλά και από την επεξεργασία της κοπριάς, των σκουπιδιών και των βοθρολυμάτων. Με αποκαλούν και βιοαέριο κι αν οι άνθρωποι με «πιάσουν» πριν διαφύγω στην ατμόσφαιρα με χρησιμοποιούν σαν καύσιμο. Αλλά αν διαφύγω στην ατμόσφαιρα, κάθε μόριό μου μπορεί να κάνει χειρότερη ζημιά, ως αέριο του θερμοκηπίου, απ’ ότι το διοξείδιο του άνθρακα!

molecule_N2O

(υπ) Οξείδιο του αζώτου: Έχω δύο άτομα αζώτου και ένα άτομο οξυγόνου.
Εγώ κι οι συγγενείς μου προερχόμαστε κυρίως από τα λιπάσματα με άζωτο που χρησιμοποιούν οι αγρότες στις καλλιέργειες. Έχουμε βλέπετε το άζωτο στο μοριό μας, το οποίο το χρειάζονται τα φυτά για να συνθέσουν άμυλο και να αναπτυχθούν γρήγορα. Οι αγρότες λοιπόν μας διαλύουν σε νερό και ποτίζουν τις καλλιέργειές τους. Καμιά φορά οι αγρότες το παρακάνουν με τα λιπάσματα, κι έτσι εγώ και οι συγγενείς μου κατακλύζουμε τα εδάφη και τα υπόγεια νερά. Ε, μετά, είναι πολύ εύκολο, από το έδαφος … ένα τσουπ … και πηδάμε στην ατμόσφαιρα!

molecule_H2O

Νερό (υδρατμοί): Αποτελούμαι από ένα άτομο οξυγόνου και δύο άτομα υδρογόνου.
Δεν το περιμένατε ε; Κι όμως, και εμείς, δηλαδή τα σύννεφα κι οι υδρατμοί συγκρατούμε κάποια θερμότητα στην ατμόσφαιρα. Βέβαια, όπως ξέρετε όλοι, δεν μένουμε και πολύ εκεί πάνω. Όλο και κάποιο αεράκι θα μας παρασύρει, θα μας παγώσει και σύντομα θα πέσουμε πίσω στη γη σαν βροχή, αλλά και χιόνι και χαλάζι και πρωινή δροσιά.
Όσο πιο έντονη γίνεται η αλλαγή του κλίματος και όσο ανεβαίνει η μέση θερμοκρασία της ατμόσφαιρας, τόσο πιο απρόβλεπτη γίνεται η συμπεριφορά μας. Άλλοτε συγκεντρωνόμαστε, μυριάδες από εμάς, και κάνουμε κατακλυσμούς, κι άλλοτε αρνούμαστε να πέσουμε και δημιουργούμε ξηρασίες σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Έμαθες τα αέρια του θερμοκηπίου; Έλεγξε το με μια αντιστοίχιση (σύρε τους αριθμούς στη σωστή θέση).

  • Έχω δύο άτομα οξυγόνου. 1
  • Έχω ένα άτομο άνθρακα που περιβάλλεται από τέσσερα άτομα υδρογόνου. 2
  • Έχω ένα άτομο οξυγόνου, γι' αυτό και με αποκαλούν "οξείδιο". 3
  • Έχω ένα άτομο οξυγόνου και δύο άτομα υδρογόνου. 4
  • 1 1 Διοξείδιο του άνθρακα
  • 2 2 Μεθάνιο
  • 3 3 Οξείδιο του αζώτου
  • 4 4 Νερό (υδρατμοί)

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Τι επηρεάζει το κλίμα στη γη; Μετακίνησε το ποντίκι πάνω από τις εικόνες για να το ανακαλύψεις!

 climate quiz-hotspot
1
2
3
4
5
6
7
8
9

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Ε, και τι με νοιάζει;

“Έχει αντίκτυπο η κλιματική αλλαγή στη ζωή μου;”
Είδαμε ότι εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, η μέση θερμοκρασία της Γης έχει ήδη ανέβει κατά 1,2°C κι αν δεν μειώσουμε τα αέρια του θερμοκηπίου που παράγουμε, μπορεί να ανέβει από 4°C μέχρι και 6°C τις επόμενες δεκαετίες.

“Και τι ζημιά μπορούν να κάνουν ένας-δύο βαθμοί διαφορά; Λίγη ζέστη παραπάνω δεν έβλαψε κανέναν!” μπορεί να αναρωτιέσαι. Αυτή η διαφορά θερμοκρασίας μπορεί να σου φαίνεται ” σχεδόν τίποτα” αλλά είναι πολύ μεγάλη για τα οικοσυστήματα και τους οργανισμούς. Σκέψου …

  • Κάθε φορά που έχεις “δέκατα” και η θερμοκρασία σου από 36,6°C ανεβαίνει π.χ. στους 37°C, πόσες αλλαγές γίνονται στο σώμα σου; Με έναν πυρετό στους 38°C δηλαδή μόλις 1,4°C πάνω από το φυσιολογικό οι περισσότεροι πέφτουμε στο κρεβάτι μέχρι να μας περάσει!
  • Την τελευταία εποχή των παγετώνων (πριν από 12.000 χρόνια) όλη η βόρεια και η κεντρική Ευρώπη ήταν καλυμμένη με πάγους. Πόσο χαμηλότερη λες να ήταν η μέση θερμοκρασία της γης απ’ ότι σήμερα; Μόλις 5 βαθμοί χαμηλότερη.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα επόμενα χρόνια οι έντονες πλημμύρες όπως και οι ξηρασίες θα συνεχιστούν, οι παγετώνες θα συρρικνωθούν, η στάθμη της θάλασσας θα ανέβει. Βέβαια, τις περισσότερες φορές οι αλλαγές στο κλίμα είναι τόσο αργές που χρειάζεται να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να τις αντιληφθούμε. Υπάρχουν όμως κι’ αλλαγές που ήδη μας επηρεάζουν στον τόπο που ζούμε, και θα πρέπει να προσαρμοστούμε.

  •  Συζητήστε στις ομάδες σας και δώστε ένα τουλάχιστον παράδειγμα η κάθε ομάδα πώς η κλιματική αλλαγή έχει επηρεάσει ήδη την καθημερινότητά σας.
    Οι ομάδες παρουσιάστε τα παραδείγματά σας στην τάξη.

ΑΤΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Εγώ πόσο συνεισφέρω στην κλιματική αλλαγή;

Θυμήσου ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου οφείλονται στην κατανάλωση ενέργειας. Με αυτό το διαδικτυακό παιχνίδι θα υπολόγισεις το ενεργειακό σου αποτύπωμα. Βρες πόσο διοξείδιο του άνθρακα παράγεις εσύ και η οικογένειά σου, ανάλογα με τις ενεργειακές σας συνήθειες στο σπίτι.*

Αφού παίξεις το παιχνίδι, στην επόμενη καρτέλα

  • Α) ενημέρωσέ μας για τις συνολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα της κατοικίας σου (σε … kg CO2/χρόνο) και
  • Β) δώσε μας μια ιδέα τι μπορείς να κάνεις εσύ ή / και η οικογένειά σου για να το μειώσεις; (Για να μειώσω τις εκπομπές CO2 θα μπορούσα να …)

* Ανάλογα με τις απαντήσεις που δίνει ο κάθε παίκτης, το παιχνίδι υπολογίζει το αποτύπωμα σε επίπεδο νοικοκυριού/ κατοικίας και όχι προσωπικά.

 

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Υπολόγισα ότι στο σπίτι μου εκπέμπουμε  ….  kg CO2/χρόνο,

και για να μειώσω τις εκπομπές CO2 θα μπορούσα να   ….

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Αυτή η δραστηριότητα μου άρεσε ...

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Τι άλλο μπορώ να κάνω;

Δες ένα δίλεπτο video για το φαινόμενο του θερμοκηπίου (στην αγγλική γλώσσα, Greenhouse Effect, Deutse Welle, 2012)

Τσαλαβούτα κι εδώ!

Αν θες να μάθεις ποιοι είναι οι κύριοι τομείς που δημιουργούν τα αέρια του θερμοκηπίου, και τι μπορούμε να κάνουμε σε καθέναν για να περιοριστούν πήγαινε εδώ.

Αν θες να εξετάσεις με ένα πείραμα γιατί πλημμυρίζουμε πήγαινε εδώ.

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Μικροί μετεωρολόγοι

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Μελετάμε ένα Δελτίο Καιρού, τα σύμβολα που χρησιμοποιούν οι μετεωρολόγοι και συνθέτουμε το δικό μας Δελτίο.

45 λεπτά

Δ - ΣΤ Δημοτικού

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Εξετάσεις το κλίμα σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και της χώρας μας.
  • Αναγνωρίσεις τα σύμβολα που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τον καιρό.
  • Συνθέσεις, με τους συμμαθητές σου, το δικό σας Δελτίο Καιρού.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

Σημειωματάριο και μολύβι, έναν γεωφυσικό χάρτη της Ελλάδας σε μεγάλο μέγεθος, χαρτόνι & μαρκαδόρους

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Ας δούμε τρεις περιοχές της Ευρώπης με διαφορετικό κλίμα. Αντιστοίχισε τις παρακάτω περιοχές με το κλίμα που επικρατεί σε αυτές (σύρε τους αριθμούς στη σωστή θέση):

  • Έχει μεσογειακό κλίμα, δηλαδή σύντομους και ήπιους χειμώνες με βροχές και ζεστά, ξηρά καλοκαίρια. 1
  • Έχει ηπειρωτικό κλίμα με μεγάλες διαφορές θερμοκρασίας μεταξύ χειμώνα και καλοκαιριού, με κρύους χειμώνες με μεγάλη διάρκεια και πολλά χιόνια ενώ τα καλοκαίρια είναι σύντομα με συχνές βροχές. 2
  • Έχει ωκεάνιο κλίμα, που σημαίνει μέτριες θερμοκρασίες όλες τις εποχές. Οι χειμώνες είναι ήπιοι και τα καλοκαίρια δροσερά με άφθονες βροχοπτώσεις. 3
  • 1 1 Κρήτη
  • 2 2 Βαρσοβία (πόλη της Πολωνίας)
  • 3 3 Κορκ (πόλη της Ιρλανδίας)

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Τι κλίμα έχει η Ελλάδα;

Η Ελλάδα βρέχεται από θάλασσα, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά το της. Η χώρα μας γενικά, έχει ήπιους, υγρούς χειμώνες και θερμά, ξηρά καλοκαίρια. Το κλίμα αυτό, το οποίο παρουσιάζεται και στις άλλες χώρες γύρω από τη Μεσόγειο Θάλασσα, ονομάζεται εύκρατο μεσογειακό.

Βέβαια δεν έχουν όλες οι περιοχές της χώρας το ίδιο κλίμα. Μία παραθαλάσσια περιοχή έχει πιο ήπιο χειμώνα από μια άλλη που βρίσκεται στην ενδοχώρα. Οι ορεινές περιοχές που βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο έχουν πιο ψυχρό κλίμα από τις πεδινές. Μάλιστα, ακόμα και όταν πρόκειται για την ίδια περιοχή, το κλίμα στην ύπαιθρο είναι πιο δροσερό από το κλίμα στο κέντρο μιας πόλης, επειδή τα κτήρια και η άσφαλτος απορροφούν θερμότητα (γι’ αυτό οι πόλεις ονομάζονται “θερμικές νησίδες”).

Τα τελευταία χρόνια ακούμε ότι το κλίμα του πλανήτη αλλάζει. Σε πολλές περιοχές της γης παρατηρούνται ακραία καιρικά φαινόμενα όπως ξαφνικές πλημμύρες ή πολύμηνες ξηρασίες, που οι κάτοικοι είναι ανέτοιμοι να αντιμετωπίσουν. Σε άλλη δραστηριότητα θα δούμε που οφείλεται η κλιματική αλλαγή.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Στη χώρα μας δεν έχουν όλες οι περιοχές το ίδιο κλίμα. Αντιστοίχισε τις τέσσερις κλιματικές περιοχές που σημειώνονται με διαφορετικό χρώμα στο χάρτη (σύρε τους αριθμούς στη σωστή θέση).

 meteo quiz-hotspot
1
2
3
4
  • 1 1 Ορεινό κλίμα με ψυχρούς χειμώνες, δροσερά καλοκαίρια και βροχές όλες τις εποχές.
  • 2 2 Χειμώνες πιο ψυχροί απ’ ότι στις ακτές και ξηρά καλοκαίρια.
  • 3 3 Υγρό κλίμα με ήπιους χειμώνες με πολλές βροχές και δροσερά καλοκαίρια.
  • 4 4 Μέτριες βροχές, ήπιοι χειμώνες και ξηρά καλοκαίρια.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Σύμφωνα με όσα είδαμε το κλίμα ενός τόπου επηρεάζεται:

Όσο πιο μεγάλο το υψόμετρο ενός τόπου, τόσο πιο ψυχρό το κλίμα του (ονομάζεται και ορεινό).

Όσο πιο κοντά στη θάλασσα βρίσκεται ένας τόπος, τόσο πιο ήπιο το κλίμα του.

Τα κτήρια και οι δρόμοι απορροφούν θερμότητα και επηρεάζουν το τοπικό κλίμα.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Όπως θα δούμε σε άλλη δραστηριότητα, το κλίμα διαφέρει από τον καιρό: Το κλίμα είναι το επαναλαμβανόμενο μοτίβο του καιρού σε έναν τόπο για πολλά χρόνια. Ο καιρός όμως ενός τόπου είναι εφήμερος, αλλάζει διαθέσεις κάθε μέρα, ακόμη και πολλές φορές στην ίδια μέρα.

Ερμηνεύουμε τα σύμβολα του Δελτίου Καιρού

Τα Δελτία Καιρού μας δίνουν πληροφορίες για τη θερμοκρασία που προβλέπεται για τις επόμενες μέρες, δηλαδή πόσο ζεστός ή κρύος θα είναι ο καιρός, για την ηλιοφάνεια, την υγρασία στην ατμόσφαιρα, την πιθανότητα βροχής και τους ανέμους. Μας πληροφορούν δηλαδή για τις καιρικές συνθήκες που αναμένουν οι μετεωρολόγοι.

mikroi_meteorologoi_map.fw
Ένα παράδειγμα Δελτίου Καιρού από εφημερίδα.

Παρατηρήστε στις ομάδες σας το Δελτίο Καιρού της εικόνας και εξηγείστε:

  • Τι φανερώνουν τα σύμβολα για τον καιρό;
  • Ποια από αυτά τα σύμβολα σχετίζονται άμεσα με το νερό;
  • Σε τι χρονικό διάστημα αναφέρεται συνήθως ένα Δελτίο Καιρού;

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Το δικό μας Δελτίο Καιρού!

Στην τάξη σας χωριστείτε σε ομάδες και συνθέστε ένα Δελτίο Καιρού.

  1. Η κάθε ομάδα θα αναλάβει μια περιοχή ή μια πόλη της Ελλάδας. Σιγουρευτείτε ότι έχετε καλύψει όλες τις μεγάλες περιοχές της χώρας.
  2. Η κάθε ομάδα να επισκεφτεί τις ιστοσελίδες για τον καιρό και να μελετήσει τις προγνώσεις ειδικά για την περιοχή που έχει αναλάβει.
  3. Γράψτε ένα σύντομο κείμενο για το Δελτίο Καιρού, συνολικά για τη χώρα και ανά περιοχή, καταλήγοντας στην δική σας.
  4. Ζωγραφίστε σε χαρτόνι και κόψτε τα σύμβολα καιρού που θα χρησιμοποιήσετε π.χ. για την ηλιοφάνεια, τους ανέμους, τη θερμοκρασία.
  5. Στην τάξη, μπροστά στον γεωφυσικό χάρτη της χώρας, παρουσιάστε με τη σειρά η κάθε ομάδα-περιοχή το δικό σας Δελτίο Καιρού! Μπορείτε να κολλάτε με blue tack τα σύμβολά σας πάνω στο χάρτη καθώς παρουσιάζετε.

Για τις προγνώσεις καιρού συμβουλευτείτε τις ιστοσελίδες:

Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ): http://www.hnms.gr/
Εθνικό Αστεροσκοπείο: Αθηνών: http://www.meteo.gr/

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Αυτή η δραστηριότητα μου άρεσε ...

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Τι άλλο μπορείς να κάνεις 

Επισκέψου έναν τοπικό μετεωρολογικό σταθμό. Οι Δήμοι, τα πανεπιστήμια και ιδίως τα Λιμεναρχεία έχουν εγκαταστημένους διάσπαρτους σταθμούς. Επικοινώνησε με έναν υπεύθυνο και μάθε τι μετρήσεις παίρνει ένας σταθμός.

Στον ωκεανό του διαδικτύου

Aν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς γίνονται οι προβλέψεις για τον καιρό δες αυτό το video από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Τσαλαβούτα κι εδώ!

Έχεις ακούσει για την «κλιματική αλλαγή»; Αν θες να μάθεις περισσότερα γι’ αυτήν πήγαινε εδώ.

Αν θες να διερευνήσεις γιατί πλημμυρίζουμε και να κάνεις ένα πείραμα πήγαινε εδώ.

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Καιρός και Κλίμα: Ξέρεις τη διαφορά;

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Στη δραστηριότητα αυτή εξετάζουμε τι ονομάζουμε “καιρό” και τι “κλίμα” και μαθαίνουμε να διακρίνουμε τις διαφορές μεταξύ τους.

45 λεπτά

Δ-ΣΤ Δημοτικού

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Διακρίνεις τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στο κλίμα και στον καιρό μιας περιοχής.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

Σημειωματάριο και μολύβι

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Μας επηρεάζει ο καιρός;

O καιρός μας επηρεάζει σε όλα, στις συνήθειες μας, το ντύσιμό μας, τις μετακινήσεις μας, ακόμη και το πώς νιώθουμε. Θυμήσου, για παράδειγμα, πώς νιώθεις και τι κάνεις όταν:

  • α) έχει πολύ ζέστη
  • β) ξεσπάσει μια δυνατή καταιγίδα
  • γ) έχει συννεφιά
  • δ) χιονίζει

Επιπλέον, οι ασχολίες των ανθρώπων και αρκετά επαγγέλματα επηρεάζονται από τον καιρό. Φαντάσου για παράδειγμα πως επηρεάζονται οι παρακάτω:

  • α) οι ψαράδες όταν επικρατούν μελτέμια στην περιοχή τους,
  • β) οι κτηνοτρόφοι όταν ισχυρές χιονοπτώσεις εγκλωβίζουν τα ζώα τους στις στάνες,
  • γ) οι αγρότες όταν πέσει χαλάζι στην καλλιέργειά τους.

Αντίστοιχα, φυτά και ζώα επηρεάζονται από τον καιρό. Φαντάσου για παράδειγμα τι συμβαίνει:

  • α) σε ένα αγριολούλουδο που βρίσκεται σε μια πλαγιά που δεν έχει βρέξει για εβδομάδες
  • β) σε ένα τσαμπί σταφύλι, αν τον Αύγουστο, λίγες εβδομάδες πριν ωριμάσει πλήρως, πέσουν πολλές βροχές
  • γ) σε μια αρκούδα αν τύχει πολύ ήπιος χειμώνας με παρατεταμένη ζέστη.

Συζητήστε στις ομάδες σας και δώστε από δύο παραδείγματα για το πώς ο καιρός επηρεάζει Α) εσάς τους ίδιους και Β) το οικοσύστημα. Παρουσιάστε τα στην τάξη και σημειώστε στον πίνακα τα συμπεράσματά σας.

 

ΕΡΩΤΗΣΗ

Τί είναι ο καιρός;

Σύμφωνα με όσα συζητήσαμε, όταν αναφερόμαστε στον καιρό, εννοούμε τη θερμοκρασία, τους ανέμους, τις βροχές, την υγρασία που επικρατούν σε έναν τόπο για μικρό χρονικό διάστημα, για δυο-τρεις μέρες. Ο καιρός κάθε τόσο αλλάζει, μάλιστα μπορεί να αλλάξει αρκετές φορές ακόμα και μέσα στην ίδια ημέρα.

Πόσες φορές η μέρα σου ξεκίνησε με ήλιο και τελείωσε με βροχή;

Τι είναι κλίμα;

Όμως, το κλίμα, δηλαδή ο καιρός που κάνει σ’ έναν τόπο για μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι κάτι διαφορετικό: Οι καιρικές συνθήκες (θερμοκρασία, άνεμοι, βροχές, υγρασία) οι οποίες επαναλαμβάνονται σχεδόν ίδιες σ’ έναν τόπο, σε κάθε εποχή, για πολλά χρόνια αποτελούν το κλίμα του τόπου.

Το κλίμα έχει το γενικό πρόσταγμα στη Γη, ρυθμίζει τι είδους ζώα και φυτά μπορούν να ζήσουν σε ένα μέρος, καθοδηγεί τους γεωργούς να διαλέξουν τι σπόρους θα σπείρουν, κανονίζει ακόμα τι είδους σπίτια θα φτιάξουμε, τι είδους φαγητά θα φάμε, τι ρούχα θα φορέσουμε σε κάθε περιοχή.

Υπάρχουν λογιών-λογιών κλίματα στη Γη.
Ίδιο κλίμα έχει ένα παραθαλάσσιο μέρος κι ίδιο ένα που είναι ψηλά σε βουνό;
Ίδιο κλίμα έχει μια περιοχή κοντά στον Ισημερινό με μια που βρίσκεται στον βόρειο ή το νότιο πόλο;

Εμείς σε τι κλίμα ζούμε;

Η χώρα μας, που βρέχεται από τη Μεσόγειο Θάλασσα, έχει Μεσογειακό κλίμα με ήπιους χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια. Βέβαια, το κλίμα δεν είναι το ίδιο σε όλες τις περιοχές της χώρας.

Σε τι διαφέρει το κλίμα π.χ. της Αλεξανδρούπολης από εκείνο στα Ιωάννινα ή στη Ρόδο;

 

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Ποιες από τις παρακάτω φράσεις αναφέρονται στον καιρό και ποιές στο κλίμα ενός τόπου;

Την επόμενη εβδομάδα προβλέπεται κύμα καύσωνα.

Το καλοκαίρι της Ελλάδας είναι θερμότερο από το καλοκαίρι της Σουηδίας.

Η πτώση της θερμοκρασίας θα είναι αισθητή το επόμενο εικοσιτετράωρο.

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή έρχονται τα χελιδόνια.

Η ημέρα μας ξεκίνησε ηλιόλουστη αλλά ξαφνικά έπιασε ένα μπουρίνι που μας έκανε μούσκεμα!

Το Λιμεναρχείο Πειραιά έχει εκδώσει απαγορευτικό δελτίο για τον απόπλου όλων των πλοίων το επόμενο εικοσιτετράωρο, λόγω θυελλωδών ανέμων.

Του Απρίλη η βροχή, κάθε στάλα και φλουρί.

Σπάνια χιονίζει στις νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας.

Το καλοκαίρι στο Αιγαίο φυσούν μελτέμια.

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

“Στην αναβροχιά, καλό είν’ και το χαλάζι”

Είναι πολλές οι παροιμίες της γλώσσας μας που αφορούν τον καιρό ή το κλίμα. Θέλεις να μας γράψεις μια παροιμία που λέτε στον τόπο σου; Θα χαρούμε να τη διαβάσουμε!

Αν δυσκολευτείς ρώτησε τους γονείς ή τους παππούδες σου… το πιθανότερο είναι να καταλήξεις τελικά με περισσότερες από μια παροιμίες… 

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε…

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Τσαλαβούτα κι εδώ!

Αν θες να μάθεις περισσότερα για το κλίμα στην Ελλάδα, αλλά και να συνθέσεις ένα Δελτίο Καιρού πήγαινε εδώ.

Έχεις ακούσει για την «κλιματική αλλαγή»; Αν θες να μάθεις περισσότερα γι’ αυτήν πήγαινε εδώ.

Ακολουθούμε το νερό

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Ώρα για εξερεύνηση και δουλειά στο πεδίο! Ας ανακαλύψουμε τους υδάτινους πόρους της περιοχής που ζούμε.

1 ημέρα

Δ - ΣΤ Δημοτικού & Α Γυμνασίου

ΕΚΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Αναγνωρίσεις ποιοι είναι οι υδάτινοι πόροι, “συμβατικοί” αλλά και “μη-συμβατικοί” (ή “εναλλακτικοί”).
  • Οργανώσεις μια επίσκεψη στην περιοχή σου και θα καταγράψεις τους υδάτινους πόρους που θα συναντήσεις.
  • Αποτυπώσεις τους υδάτινους πόρους του τόπου σου σε έναν χάρτη.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

Χάρτη της περιοχής, σημειωματάριο, μολύβια, φωτογραφική μηχανή ή έξυπνο κινητό (για λήψη φωτογραφίας και video)

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Μπορείς να αναγνωρίσεις τους ήχους; Μάντεψε σωστά και αντιστοίχισε τους παρακάτω ήχους του νερού (σύρε τους αριθμούς στη σωστή θέση):

  • 1 1
  • 2 2
  • 3 3
  • 4 4
  • 5 5
  • 1 1 Ρέμα
  • 2 2 Βροχή
  • 3 3 Κύματα της θάλασσας
  • 4 4 Πατημασιές στο χιόνι
  • 5 5 Σταγόνα που πέφτει

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Ποιοι είναι οι υδάτινοι πόροι;

Με τον όρο υδάτινοι πόροι (ή υδατικοί πόροι) εννοούμε τις φυσικές πηγές γλυκού νερού που χρησιμοποιούνται (ή που μπορούν να χρησιμοποιηθούν) από τον άνθρωπο για τις δραστηριότητές του.

Τα επιφανειακά νερά όπως οι λίμνες, τα ποτάμια, οι υγρότοποι, τα ρέματα, οι χείμαρροι κ.ά. είναι οι υδάτινοι πόροι που αναγνωρίζουμε πιο εύκολα σε κάθε τόπο. Ένας άλλος σημαντικός υδάτινος πόρος είναι τα υπόγεια νερά, που μπορεί να βρίσκονται σε βάθος από λίγα, έως εκατοντάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης. Συχνά, τα νερά αυτά βρίσκουν διέξοδο προς την επιφάνεια του εδάφους αναβλύζοντας από φυσικές πηγές σε διάφορες περιοχές, κυρίως ορεινές. Οι άνθρωποι, ήδη από τα αρχαία χρόνια αξιοποιούσαμε τα υπόγεια νερά κατασκευάζοντας πηγάδια, ενώ σήμερα τα αντλούμε με γεωτρήσεις.

Οι βροχές και οι υπόλοιπες είναι μια σημαντική πηγή νερού που εμπλουτίζει τόσο τα επιφανειακά όσο και τα υπόγεια νερά.

Σύμφωνα με όσα περιγράψαμε, με τον όρο υδάτινοι πόροι εννοούνται οι φυσικές πηγές γλυκού νερού, και όχι τα τεχνητά έργα που κάνουμε οι άνθρωποι για να εξασφαλίσουμε το νερό. Έτσι, οι μονάδες αφαλάτωσης, τα φράγματα, κ.ά. δεν θεωρούνται υδάτινοι πόροι.  

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Υπάρχουν και “εναλλακτικοί” υδάτινοι πόροι;

Το νερό των ποταμών, των λιμνών, των πηγών όπως και των γεωτρήσεων, των φραγμάτων κ.ά. που διοχετεύεται στο δίκτυο ύδρευσης για να το χρησιμοποιήσουμε οι άνθρωποι θα το λέγαμε “συμβατικό”.

Το “μη συμβατικό” νερό είναι αυτό που προκύπτει από άλλες “εναλλακτικές” πηγές και τρόπους, όπως με …

  • τη συλλογή της βροχής: αποτελεί μία παράδοση αιώνων σε πολλές άνυδρες περιοχές και νησιά.
  • την επεξεργασία του γκρίζου νερού: το ημιακάθαρτο νερό από τη μπανιέρα, το νιπτήρα ή το πλυντήριο ρούχων (σαπουνόνερο), αφού καθαριστεί, μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί π.χ. στο καζανάκι ή για πότισμα.
  • την ανακύκλωση των λυμάτων: τα ακάθαρτα νερά από τα νοικοκυριά των πόλεων (αστικά λύματα) και τα ποτίσματα (γεωργικά λύματα) μπορούν, μετά από καθαρισμό, να χρησιμοποιηθούν ξανά π.χ. για το πότισμα των αγρών.
  • την αφαλάτωση του θαλασσινού (ή και υφάλμυρου) νερού: η μέθοδος αυτή είναι δαπανηρή, αλλά απαραίτητη σε κάποια νησιά της χώρας μας και σε άλλες άνυδρες χώρες όπως είναι το Ισραήλ, η Κύπρος και η Μάλτα.

Ποιο από τα παραπάνω “εναλλακτικά” είδη νερού νομίζεις ότι απαιτεί τη λιγότερη επεξεργασία για να παραχθεί;
Ποιο απαιτεί την περισσότερη ενέργεια;
Μπορείς να σκεφτείς ένα “εναλλακτικό” είδος νερού που προκύπτει στο σχολείο σου; Ποιο είναι και πώς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί; 

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Σύμφωνα με όσα διάβασες ποια από τα παρακάτω θεωρούνται υδάτινοι πόροι;

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Ανακαλύπτουμε τους υδάτινους πόρους της περιοχής μας

  1. Προμηθευτείτε έναν χάρτη της περιοχής σας από τον Δήμο ή το διαδίκτυο.
  2. Εντοπίστε στο χάρτη τα σημεία που είναι σχετικά με το νερό  και χαράξτε την πορεία που θα ακολουθήσετε.
  3. Οργανώστε μια επίσκεψη στα σημεία ενδιαφέροντος και επί τόπου συμπληρώστε το αντίστοιχο τμήμα στο Φύλλο Εργασίας.
  4. Στο Φύλλο εργασίας διαχώρίσε τα σημεία ανάλογα με το αν πρόκειται για:
    • φυσικούς υδατικούς πόρους,
    • “συμβατικούς” υδατικούς πόρους, ή
    • “μη συμβατικούς” υδατικούς πόρους.
  5. Τι είδους ανθρώπινες δραστηριότητες παρατηρείς γύρω από τον κάθε υδάτινο πόρο που καταγράφεις; Υπάρχουν π.χ. καλλιέργειες, βιοτεχνίες, δρόμοι, ξενοδοχεία, ή τι άλλο;
  6. Για κάθε υδατικό πόρο που εντόπισες μάθε πώς χρησιμοποιείται το νερό, και αν υπήρξε ρύπανση ή μείωση του νερού τα τελευταία χρόνια.
  7. Φωτογράφισε όλους τους υδάτινους πόρους που επισκέφτηκες αλλά και το γενικότερο τοπίο.
  8. Όταν επιστρέψετε στην τάξη,  γίνετε οι χαρτογράφοι του νερού: Συνθέστε στις ομάδες σας τον δικό σας χάρτη, όπου θα παρουσιάζετε τους υδάτινους πόρους στην περιοχή σας, και τις τυχόν πιέσεις που καταγράψατε. Φτιάξτε τα δικά σας σύμβολα για να αποτυπώσετε τα διαφορετικά είδη των υδατικών πόρων και τις πιέσεις.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Φωτογράφισε ή σκανάρισε τον δικό σου χάρτη με τους υδατικούς πόρους της περιοχής σου και μοιράσου τον μαζί μας σε αυτήν την ιστοσελίδα (δεν χρειάζεται εγγραφή).

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε…

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Τι άλλο μπορώ να κάνω 

Εάν έχετε βιντεοκάμερα, καταγράψτε την επίσκεψή σας. Πίσω την τάξη, στις ομάδες σας συνθέστε ένα ολιγόλεπτο βίντεο στο οποίο να «πρωταγωνιστεί» το ρέμα, το ποτάμι ή ο υγρότοπος της περιοχής σας.

Tσαλαβούτα και εδώ

Αν θες να εξετάσεις γιατί και πώς αλλάζει το κλίμα πήγαινε εδώ.

Αν θες να διερευνήσεις πώς έρχεται το νερό στη βρύση σου, πήγαινε εδώ.

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Από πού να ξεκινήσω; Γιατί να μάθω για το νερό στην πόλη μου;

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Στη δραστηριότητα αυτή εξετάζουμε αν και γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε για το νερό στον τόπο μας. Θα διερευνήσουμε στην τάξη τι παραπάνω θα θέλαμε να μάθουμε γι’ αυτό.

45 λεπτά

Δ-ΣΤ τάξη Δημοτικού

ΕΝΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

ΣΤΟΧΟΙ

Σε αυτή τη δραστηριότητα θα:

  • Εξετάσεις την αναλογία του γλυκού σε σχέση με το θαλασσινό νερό στη γη.
  • Συζητήσεις πιθανά προβλήματα που γνωρίζεις σε σχέση με το γλυκό νερό.
  • Αναρωτηθείς τι παραπάνω θα ήθελες να μάθεις σε σχέση με το νερό στον τόπο σου.

ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ

Χαρτόνια (μέγεθος Α4), μαρκαδόρους

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

Από το συνολικό νερό στη γη, γνωρίζεις ποιο μέρος του είναι γλυκό; (το υπόλοιπο είναι θαλασσινό)

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Ξεκινήστε με ένα γρίφο: Πώς μπορείτε με δύο ίδια δοχεία να δείξετε πόση είναι η ποσότητα του γλυκού νερού σε σχέση με το αλμυρό;

Κατόπιν στις ομάδες σας εκφράστε τις απόψεις σας για τα παρακάτω:

  • Αλήθεια, ποιοι έχουν ανάγκη το νερό; Πιστεύεις πως φτάνει το γλυκό νερό στη γη για όλους όσους το χρειάζονται;
  • Σου έχει τύχει κάποια μέρα με διακοπή νερού; Πώς το αντιμετώπισες;
  • Γνωρίζεις κάποιο πρόβλημα σχετικό με το νερό που να παρατηρείται α) στη γειτονιά ή στην πόλη σου, β) στην Ελλάδα, γ) σε άλλες χώρες; Δώσε ένα παράδειγμα.

ΝΕΡΟΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Η ζωή μας στηρίζεται στο νερό

Το νερό είναι απαραίτητο σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς. Ζώα, φυτά, έντομα, μικροοργανισμοί, και δεν ζούμε δίχως αυτό. Εμείς οι άνθρωποι το πίνουμε και το χρησιμοποιούμε σε διάφορες δραστηριότητες όπως το πλύσιμο, το μαγείρεμα και το πότισμα. Οι γεωργοί το χρειάζονται για να ποτίζουν τις καλλιέργειές τους. Το νερό χρησιμοποιείται επίσης σε πολλά εργοστάσια, για την επεξεργασία των προϊόντων και τη λειτουργία των μηχανών.

Αρκεί το νερό για όλους μας και για το οικοσύστημα; 

Επειδή ο πληθυσμός της γης αυξάνεται (οπότε χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο νερό), επειδή στο σύγχρονο δυτικό κόσμο καταναλώνουμε πολύ νερό και για αναψυχή (π.χ. σε πισίνες, νερο-τσουλήθρες, κ.ά.), αλλά και επειδή μετά από κάθε χρήση το νερό ρυπαίνεται (δηλαδή βρομίζει, π.χ. στα σπίτια μας, στα εργοστάσια), τελικά το καλής ποιότητας γλυκό νερό που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για τις ανάγκες μας όλο και λιγοστεύει.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι οι υδατικοί πόροι α) είναι για όλους μας, β) είναι περιορισμένοι, και γ) δέχονται πιέσεις από τις διάφορες χρήσεις. Γι’ αυτό θα πρέπει να τους προστατεύουμε με κάθε τρόπο.

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

Ένα διαμάντι για το νερό

cards-placement

  1. Κόψτε συνολικά περίπου 12 κάρτες με μεγέθος μισή ή μια ολόκληρη σελίδα Α4.
  2. Χωριστείτε σε ομάδες, η κάθε ομάδα με δύο κάρτες. Συζητήστε στην κάθε ομάδα και καταλήξτε σε δύο θέματα ή ερωτήματα που θα θέλατε να διερευνήσετε σχετικά με το νερό, σαν τάξη.
  3. Γράψτε τα ερωτήματά σας στις κάρτες. Χρησιμοποιήστε λέξεις κλειδιά και αποφύγετε τις μεγάλες προτάσεις.
  4. Με τη σειρά οι ομάδες παρουσιάστε τις κάρτες στην τάξη. Αν δύο κάρτες έχουν περίπου το ίδιο περιεχόμενο κρατήστε μόνο μία.
  5. Όλοι μαζί τοποθετήστε τις κάρτες που έμειναν σε σχήμα διαμαντιού, από το πιο σημαντικό ερώτημα (πάνω) προς το λιγότερο σημαντικό (κάτω). Με τη βοήθεια του δασκάλου, αλλάξτε θέσεις στις κάρτες, μέχρι να είστε όλοι σύμφωνοι με την τελική μορφή του διαμαντιού σας.
  6. Μεταφέρετε το διαμάντι σε ένα χαρτόνι σε έναν τοίχο της τάξης. Δώστε του τίτλο και φωτογραφήστε το!
  7. Ανάλογα με το διαμάντι σας τσαλαβουτήστε σε άλλο σημείο της «νερούπολης».

Θα έχει ενδιαφέρον αν μπορέσετε να βρείτε απαντήσεις για όλα τα θέματα του διαμαντιού σας, με όποια σειρά επιλέξετε. Βέβαια μην παραλείψετε να ερευνήσετε τις καρτέλες στο πάνω μέρος του διαμαντιού που είναι οι πιο σημαντικές.

 

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ

ΠΕΣ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

Η δραστηριότητα αυτή μου άρεσε…

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ

Τσαλαβούτα κι εδώ!

Αν θες να κάνεις ένα απλό πείραμα για να δείς πώς λειτουργεί ο κύκλος του νερού πήγαινε εδώ.

Αν θες να διερευνήσεις τον κύκλο του νερού στην πόλη σου πήγαινε εδώ.

Αν θες να επιστρέψεις στη Νερούπολη κλείσε το παράθυρο (Χ).

Η ΝΕΡΟΥΠΟΛΗ

MAIN-LOGO

Είσαι μαθητής/τρια της Δ΄, Ε΄ ή ΣΤ΄ Δημοτικού ή της Α΄ Γυμνασίου; Τότε αυτή η ιστοσελίδα έχει σχεδιαστεί για εσένα! Εδώ θα βρεις πληροφορίες, κουίζ και συμβουλές για δραστηριότητες που μπορείς να κάνεις με τους συμμαθητές σου, με θέμα … τι άλλο, το νερό!

Ακόμη, θα βρεις ιδέες για το πώς να κάνεις έρευνες, κατασκευές και πειράματα, πώς να σχεδιάζεις χάρτες, να μπεις σε ρόλους, να λύνεις προβλήματα, να αναζητάς στοιχεία στο διαδίκτυο, να κάνεις επισκέψεις και να αντλείς στοιχεία “στο πεδίο”. Κάποιες φορές θα χρειαστεί να ζητήσεις την άποψη των φίλων σου, των γονιών σου,  αλλά και ειδικών επιστημόνων…

Η Νερούπολη περιέχει ατομικές και ομαδικές δραστηριότητες. Έτσι, άλλοτε θα εργάζεσαι μόνος, άλλοτε σε μικρές ομάδες κι άλλοτε με όλη την τάξη σου, πάντα όμως με την καθοδήγηση του δασκάλου σου. Κάποιες δραστηριότητες θα τις ολοκληρώσεις σε λίγη ώρα, άλλες θα σου πάρουν μέρες ή μπορεί και μήνες. Θα μπορείς να μας ενημερώνεις σε κάθε σου βήμα! Θέλουμε να λαμβάνουμε τα νέα σχετικά με τις δράσεις σου και φυσικά τις ερωτήσεις σου!

 Η Νερούπολη σου δίνει την δυνατότητα:

  • Να διαπιστώσεις γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζεις για το νερό στον τόπο σου.
  • Να περιηγηθείς μέσα στον κύκλο του νερού ή, αλλιώς, «υδρολογικό κύκλο».
  • Να δεις πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη την καθημερινότητά σου.
  • Να ενημερωθείς για τα έργα που κάνουμε οι άνθρωποι για να διαχειριστούμε το νερό.
  • Να διαπιστώσεις τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πόλεις σχετικά με το νερό.
  • Να ανακαλύψεις τους τρόπους που μας προσφέρει η τεχνολογία για να αντιμετωπίζουν οι πόλεις τα παραπάνω προβλήματα.
  • Να εξετάσεις την προσωπική σου συμπεριφορά και τις επιλογές σου σε σχέση με το νερό.
    … και πολλά άλλα που θα «ανεβαίνουν» στην ιστοσελίδα σταδιακά, γι’ αυτό μείνε συντονισμένος/η!

Πώς θα χρησιμοποιήσεις την Νερούπολη;

Κάθε «πινέζα» στη Νερούπολη αντιστοιχεί σε μία δραστηριότητα και κάθε δραστηριότητα οδηγεί σε άλλη, κι αυτή σε άλλη, κ.ο.κ. Ο τρόπος που θα πλοηγηθείς εξαρτάται από εσένα και τους συμμαθητές σου, τι θα θέλατε να ανακαλύψετε κάθε φορά!

Τι σημαίνουν τα σύμβολα που θα συναντήσεις στη Νερούπολη;

info-age-45x45Προτεινόμενη ηλικία για την δραστηριότητα.
info-duration-45x45 Διάρκεια δραστηριότητας.
info-inside-class-45x45  Δραστηριότητα που πραγματοποιείται μέσα στην τάξη.
info-outside-class-45x45 Δραστηριότητα που πραγματοποιείται εκτός τάξης.
info-reading-45x45  “Νερο-διαβάσματα”, δηλαδή κείμενα με πληροφορίες για το θέμα που διάλεξες.
“Ερώτηση”, ένα ή περισσότερα θέματα για προβληματισμό και συζήτηση με τους συμμαθητές σου.
info-play-45x45 “Παίζω και μαθαίνω” δηλαδή κουίζ για να δοκιμάσεις τις γνώσεις σου, παλιές και νέες.
info-solo-45x45 Ατομική δραστηριότητα, που θα μπορείς να ολοκληρώσεις, κυρίως, με μια αναζήτηση στο διαδίκτυο.
info-team-45x45 Ομαδική δραστηριότητα, που θα πρέπει να κάνεις μαζί με τους συμμαθητές σου σε μικρές ομάδες, με τη βοήθεια, όπου χρειάζεται, του δασκάλου σου.
info-pdf-45x45 “Φύλλο Εργασίας” το οποίο εκτυπώνεις και σημειώνεις εκεί τις μετρήσεις, τις παρατηρήσεις και τα αποτελέσματά σου.
info-opinion-45x45 “Θα μας πεις τη γνώμη σου;” Σε παρακαλούμε μην το ξεχνάς, είναι σημαντικό για τη Νερούπολη να γνωρίζουμε τι σου άρεσε, τι βρήκες ενδιαφέρον, τι σε δυσκόλεψε ή τι άλλο θα ήθελες να κάνεις.
info-next-45x45 “Από εδω και πέρα” Αμέσως μετά απο μια δραστηριότητα  σου προτείνουμε άλλες σχετικές δραστηριότητες στη Νερούπολη ή ευρύτερα στο διαδίκτυο.

Τέλος, στο “Νερο-γλωσσάρι” εξηγούνται πιο δύσκολες έννοιες, που ίσως συνάντησες για πρώτη φορά.

Ελπίζουμε όσα ανακαλύψεις στη Νερούπολη να σε παρακινήσουν να νιώσεις υπεύθυνος για την προστασία του νερού και να αποφασίσεις να αναλάβεις δράση!

 Για ό,τι χρειαστείς στείλε μας μήνυμα εδώ: info@medies.net

Καλά τσαλαβουτήματα!

ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ

Η ιστοσελίδα της Νερούπολης αποτελεί συνέχεια και μετεξέλιξη της συσσωρευμένης εμπειρίας μας από έναν μεγάλο αριθμό δράσεων για το νερό, που τρέχουμε ως MEdIES  από το 2002, σε συνεργασία με το GWP-Med και περιλαμβάνουν εκδόσεις, σεμινάρια, ανταλλαγές νέων, δράσεις σε σχολεία, διαγωνισμούς, συμμετοχή σε φεστιβάλ, κ.ά.

Στο πνεύμα της «ψηφιοποίησης» και «διαδικτύωσης» της εποχής μας, η Νερούπολη αποτελεί ένα ανοιχτό εκπαιδευτικό υλικό, που ελπίζουμε να αξιοποιηθεί από τους Έλληνες εκπαιδευτικούς. Οι δραστηριότητες είναι εξ αρχής σχεδιασμένες για τον μαθητή-χρήστη του διαδικτύου (μέσω σταθερού ή φορητού υπολογιστή ή έξυπνου τηλεφώνου ή ταμπλέτας) γι’ αυτό και προσφέρουν πολλές ευκαιρίες διάδρασης.

Αν και η ιστοσελίδα είναι σχεδιασμένη με άξονα την πόλη της Αλεξανδρούπολης, μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές της χώρας. Το υλικό της Νερούπολης ξεκινά (Μάιος 2017) με 14 δραστηριότητες και ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών και των εκπαιδευτικών θα εμπλουτίζεται σταδιακά με άλλες δραστηριότητες.

Η ιστοσελίδα της Νερούπολης αποτελεί μέρος του εγκεκριμένου Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του δικτύου Medies, με τίτλο «Το δώρο της βροχής – Το νερό της πόλης» σύμφωνα με την 214840/Δ2 /6-12-2017.

Η βασική ομάδα στόχος της Νερούπολης είναι οι μαθητές απο την Δ’ έως την ΣΤ’ Δημοτικού όπως και την Α’ Γυμνασίου, αλλά οι περισσότερες δραστηριότητες μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο με μικρότερους όσο και με μεγαλύτερους μαθητές.

Εάν αποφασίσετε να ασχοληθείτε με μια ή περισσότερες δραστηριότητες της Νερούπολης, ως εκπαιδευτικός, παρακαλούμε συμβουλευτείτε το  συνοδευτικό υλικό για τον εκπαιδευτικό (PDF).

Ελπίζουμε η ιστοσελίδα να αποτελέσει σημείο συνάντησης και διάδρασης εκπαιδευτικών που ενδιαφέρονται για την καλλιέργεια του αυριανού περιβαλλοντικά εγγράμματου, ενεργού πολίτη ευαισθητοποιημένου στα θέματα διαχείρισης του νερού.

Για ό,τι χρειαστείτε στείλτε μας μήνυμα εδώ: info@medies.net

Καλά τσαλαβουτήματα!

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

logo GR_colors

Το πρόγραμμα “Το Νερό στην Πόλη” υλοποιείται στην Αλεξανδρούπολη από τον Διεθνή Οργανισμό Global Water Partnership – Mediterranean (GWP-Med) σε συνεργασία με το Δήμο και τη ΔΕΥΑΑ και υποστηρίζεται οικονομικά από το Ίδρυμα της Coca – Cola στην Ατλάντα, ΗΠΑ. Έχει στόχο να ενισχύσει την παροχή νερού στην πόλη, μέσα από ένα έργο αύξησης της χωρητικότητας του ταμιευτήρα της πόλης και να προωθήσει καλές πρακτικές για βιώσιμη χρήση νερού στο αστικό περιβάλλον, μέσα από την εκπαίδευση μαθητών και εκπαιδευτικών, την ενημέρωση των πολιτών και την εμπλοκή τοπικών φορέων. Το Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον τον Πολιτισμό και την Αειφόρο Ανάπτυξη (MIO-ECSDE) μέσα από το δίκτυο εκπαιδευτικών MEdIES συντονίζει τις εκπαιδευτικές δράσεις του προγράμματος.

Μάθετε περισσότερα εδώ: www.waterforthecity.net.

ΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

GWPMEDΤο Global Water Partnership – Mediterranean (GWP-Med), είναι το Μεσογειακό Σκέλος του διακυβερνητικού οργανισμού Global Water Partnership. Με στόχο την ασφάλεια των υδατικών πόρων στη Μεσόγειο, το GWP-Med προωθεί δράσεις και δοκιμαστικά πρότυπα και ενισχύει την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών σχετικά με την ολοκληρωμένη διαχείριση και τη βιώσιμη χρήση των υδατικών πόρων στην περιοχή.

Επικοινωνία: W www.gwpmed.org, F/B www.facebook.com/GWPMed/, E secretariat@gwpmed.org.

updatedMIOlogo_2014

Το MIO-ECSDE (Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό & την Αειφόρο Ανάπτυξη) είναι μία ομοσπονδία από μη-κυβερνητικές οργανώσεις από τις χώρες της Μεσογείου που ιδρύθηκε το 1995 με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο ανάπτυξη. Το MIO-ECSDE συντονίζει και δίκτυο εκπαιδευτικών MEdIES.
Επικοινωνία: E info@mio-ecsde.org,  W  www.mio-ecsde.org

medies-logo(no words)To MEdIES είναι ένα διεθνές διαικτυακό δίκτυο εκπαιδευτικών για την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΕΑΑ), που συστάθηκε το 2002. H ομάδα του MEdIES απασχολείται με τη δημιουργία εκπαιδευτικών υλικών, τις επιμορφώσεις εκπαιδευτικών, τα προγράμματα σε σχολεία και τις επαφές με εκπαιδευτικούς από όλη τη Μεσόγειο!
Επικοινωνία: Ε info@medies.net,  W www.medies.net

ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Για τη συγγραφή των δραστηριοτήτων της Νερούπολης συνεργάστηκε η παιδαγωγική ομάδα του MEdIES, συγκεκριμένα η Ηρώ Αλάμπεη, η Βίκυ Μαλωτίδη και ο Βασίλης Ψαλλιδάς. Ως συγγραφική ομάδα περιμένουμε τις εντυπώσεις σας από τη Νερούπολη και ενημέρωση για τις δικές σας δράσεις (Ε info@medies.net)!

Τον προγραμματισμό της ιστοσελίδας της Νερούπολης ανέλαβε η Μισέλ Κοντού (W http://www.michellekondou.me).

Το γενικό αισθητικό αποτέλεσμα της ιστοσελίδας, το σχεδιασμό του κεντρικού διαγράμματος και των γραφικών συμβόλων ανέλαβε η Ελένη Σπυριδάκη (E spi.leni@gmail.com).

Για τα διαγράμματα του «Γκρίζου Νερού» του «Βρόχινου Nερού», καθώς και το αφισάκι «Το Νερό στην Πόλη» εργάστηκε η Παυλίνα Αλεξανδροπούλου (PI Beliefs E pavlinac@otenet.gr).

Το λογότυπο και την οπτική ταυτότητα του προγράμματος «Tο Νερό στην Πόλη» σχεδίασε ο Κώστας Καππαρός με την ομάδα Caparo design crew (W www.caparo.gr)

Το συντονισμό όλων των σταδίων σχεδιασμού και υλοποίησης του προγράμματος «Το Νερό στην Πόλη» και της Νερούπολης είχε η Κωνσταντίνα Τόλη από το GWP-Med (E konstantina@gwpmed.org)

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες σε όλους τους εκπαιδευτικούς και τους Υπεύθυνους Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης / Σχολικών Δραστηριοτήτων οι οποίοι έστειλαν τις προτάσεις τους κατά την προετοιμασία της Νερούπολης και ιδιαίτερα όσους μετείχαν στη συνάντηση προετοιμασίας (Αθήνα, 18 Μαίου 2016),  συγκεκριμένα τους Αικ. Βορεοπούλου, Γ. Βούλγαρη, Δ. Γκότζο, Μ. Εκίζογλου,  Στ. Κατσίκη, Β. Κιούπη, Γ. Παπαβασιλείου και  Κ. Παυλοπούλου.